<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ast">
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Especial:P%C3%A1ginasNuevas&amp;feed=atom&amp;namespace=0</id>
		<title>Asturlhionés unifhicáu - Páxines nueves [ast]</title>
		<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Especial:P%C3%A1ginasNuevas&amp;feed=atom&amp;namespace=0"/>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Especial:P%C3%A1ginasNuevas"/>
		<updated>2026-06-10T06:41:19Z</updated>
		<subtitle>De Asturlhionés unifhicáu</subtitle>
		<generator>MediaWiki 1.29.0</generator>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Asturlhion%C3%A9s_ucidental</id>
		<title>Asturlhionés ucidental</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Asturlhion%C3%A9s_ucidental"/>
				<updated>2009-12-07T18:14:51Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;L&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;asturlhionés ucidental&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; o &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;ástur&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (tamién asturianu-lhionés, n&amp;#039;Asturiàs bable o asturianu, en Lhión lhionés, i en Miranda&amp;#039;l Dueru mirandés) yê &amp;lt;ref&amp;gt;Menéndez Pidal, R. &amp;#039;&amp;#039;El Dialecto Leonés&amp;#039;&amp;#039;. Madrid: 1906&amp;lt;/ref&amp;gt; un dialeutu del diasistema [[asturlhionés]]. Sudivídissi n&amp;#039;asturianu-lhionés o ástur [[ástur ucidental|ucidental]], [[ástur central|central]] i [[ástur oriental|oriental]], i al mesmu tiempu recibi los nomnis (alministrativa- i políticamenti definíus) de [[asturianu|lhingua asturiana]], [[lhionés|lhingua lhionesa]] i [[mirandés|lhingua mirandesa]] n&amp;#039;Asturiàs, Lhión i Miranda&amp;#039;l Dueru respeutivamenti.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Origin ==&lt;br /&gt;
Tien el so origin nel lhatín vulgar, principalmenti de làs legionis nortiafricanàs assentaàs n&amp;#039;[[Astorga|Asturica Augusta]] i en [[Legio VI Victrix|Legio VI]]. La suplantación de la lhingua de los ásturis por esta fhuei lhenta pero imparavli, ya que l&amp;#039;usu de la idioma imperial yêra la l.lavi que abría làs puertàs pa la obtención de munchus drechus i lhivertais, ente ellus el más importanti: la cidadanía romana.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Ista evolución al lhargor del tiempu dió lhugar a que a medyaus del sieglu X apaeçàn los primerus documentus escritus nesti romanci en diversus monasterius d&amp;#039;Asturiàs i Lhión (documentu de Kesos), assina como fuerus i lheis, ya que yêra la lhingua avitual nessus territorius.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Cula definitiva xunión de los reinus de Lhión i de Castiella nel primer terciu del sieglu XIII (anhu 1230 cun Fernandu III el Santu) la influyencia de l&amp;#039;asturlhionés n&amp;#039;ámbitus políticus descendió notavlementi, en siendo sustituyíu pol castillán. Assina passó a ser una lhingua d&amp;#039;usu más bien familiar i rural, ya que de los siguientis sieglus tan solo se conservàn escrituràs púvlicàs, donacionis i documentus menoris.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
A partir del sieglu XVII alcôntramus ya lhiteratura nesta lhingua, cun autoris como [[Antón de Marirreguera]] o [[Josefa Jovellanos]] (germana de l&amp;#039;ilhustráu [[Gaspar Melchor de Jovellanos]]). Nel sieglo XIX destacàn [[Xuan María Acebal]], [[Caveda y Nava]], [[Teodoro Cuesta]], [[Pin de Pría]] o [[Fernán Coronas]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Situación lhegal ==&lt;br /&gt;
Nel casu del mirandés, la su ortografía tiendi fhazia la pertuesa. L&amp;#039;asturianu recuéyhessi nel Estatutu d&amp;#039;Autonomía asturianu&amp;lt;ref&amp;gt;Estatuto de Autonomía del Principado de Asturias. Art. 4.5. 1: &amp;quot;El bable gozará de protección. Se promoverá su uso, su difusión en los medios de comunicación y su enseñanza, respetando en todo caso, las variantes locales y la voluntariedad en su aprendizaje. 2. Una ley del Principado regulará la protección, uso y promoción del bable.&amp;quot;&amp;lt;/ref&amp;gt;, el lhionés nel Estatutu d&amp;#039;Autonomía de Castiella i Lhión&amp;lt;ref&amp;gt;[http://narros.congreso.es/constitucion/estatutos/estatutos.jsp?com=70&amp;amp;tipo=2&amp;amp;ini=1&amp;amp;fin=6&amp;amp;ini_sub=1&amp;amp;fin_sub=1 Estatuto de Autonomía de Castilla y León, Art. 5/2.]&amp;lt;/ref&amp;gt; i el mirandés fhuei reconocíu oficialmenti pola República Portuguesa.&amp;lt;ref&amp;gt;[http://dre.pt/pdf1sdip/1999/01/024A00/05740574.PDF Lei nº 7/99. Aprobada por el Parlamento de la República de Portugal el 29 de enero de 1999]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Los sos graus d&amp;#039;escolaridá, utilización i proteicion divergin gradualmenti. L&amp;#039;asturianu s&amp;#039;alcuentra reconocíu ena enseñancia oficial del Principáu d&amp;#039;Asturiàs, el mirandés tien un gráu de presencia enàs escuelàs de la Tierra de Miranda, i el lhionés yê ensiñáu en cursus d&amp;#039;alfabetización d&amp;#039;adultus en poblacionis de làs provinciàs de Lhión, Zamora i Salamanca, n&amp;#039;ufriéndossi tamién como autividá estraescolar n&amp;#039;algunus centrus educativus de la cidá de Lhión nel cursu 2007/2008.&amp;lt;ref&amp;gt;[http://www.aytoleon.es/web/ActualidadServlet/leon/ayto/actualidad/detallenoticias/index.jsp?comando=getDetalleNoticia&amp;amp;idNoticia=7751&amp;amp;verTodasNoticias=&amp;amp;areaMunicipal=165&amp;amp;actionMenu=am_educacion_noticias&amp;amp;idVideo=&amp;amp;accion=&amp;amp;dia=&amp;amp;mes=3&amp;amp;anyo=2008&amp;amp;ComboMes=3&amp;amp;ComboAnyo=2008 Ayuntamiento de León: Comienzan los cursos de Lengua Leonesa en los colegios públicos &amp;quot;Antonio Valbuena&amp;quot; y &amp;quot;Quevedo&amp;quot;.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Lingüísticamente existen tres grandes áreas dialectales: oriental, central y occidental, con diferentes divisiones entre ellas.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Númiru de fhavlantis ==&lt;br /&gt;
En Asturiàs i Miranda los datus se puein considerar bastanti precisus. En total, la mayoría de làs cifràs que se barajàn andàn alredor los 720.000 fhavlantis.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| border=&amp;quot;1&amp;quot; cellspacing=&amp;quot;5&amp;quot; cellpadding=&amp;quot;5&amp;quot;&lt;br /&gt;
|----- bgcolor=&amp;quot;#eeeeee&amp;quot;&lt;br /&gt;
|| Nomni || Fhavlantis nativus || Otrus || % sobri&amp;#039;l total de fhavlantis de asturlhionés &lt;br /&gt;
|----- bgcolor=&amp;quot;#ffffff&amp;quot;&lt;br /&gt;
||[[Asturianu]]&lt;br /&gt;
||100.000&amp;lt;ref&amp;gt;[http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=ast Informe de Ethnologue]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
||450.000&amp;lt;ref&amp;gt;[http://proel.org/lenguas/bable.html Informe de PROEL]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
||76,3&lt;br /&gt;
|----- bgcolor=&amp;quot;#ffffff&amp;quot;&lt;br /&gt;
||[[Lhionés]]&lt;br /&gt;
||50.000&amp;lt;ref name=&amp;quot;estudiu&amp;quot;&amp;gt;García Arias, José Luis y José Antonio González Riaño (profesores de la [[Universidad de Oviedo]] y miembros de la [[Academia de la Llingua Asturiana]]). &amp;#039;&amp;#039;II Estudiu sociollingüísticu de Lleón. Identidá, conciencia d&amp;#039;usu y actitúes llingüístiques de la población lleonesa&amp;#039;&amp;#039;. [Oviedo]: Academia de la Llingua Asturiana, 2007.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
||25.000&amp;lt;ref&amp;gt;http://www.furmientu.org/01Documentos/23%20Facendera.pdf stimación de la asociación cultural Facendera pola Llengua&amp;lt;/ref&amp;gt; / 100.000&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;Una cuarta parte de la población leonesa manifiesta entender la lengua leonesa y hablarla.&amp;#039;&amp;#039; Pág. 119; &amp;#039;&amp;#039;II Estudiu sociollingüísticu de Lleón. Identidá, conciencia d&amp;#039;usu y actitúes llingüístiques de la población lleonesa&amp;#039;&amp;#039;, de Jose Luis García Arias y Jose Antonio González Riaño, profesores de la [[Universidad de Oviedo]] y miembros de la [[Academia de la Llingua Asturiana]], que ha publicado el libro (2007).&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
||20,8&lt;br /&gt;
|----- bgcolor=&amp;quot;#ffffff&amp;quot;&lt;br /&gt;
||[[Mirandés]]&lt;br /&gt;
||15.000&lt;br /&gt;
||&lt;br /&gt;
||2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Comparativa de testus n&amp;#039;ástur ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;center&amp;gt;&lt;br /&gt;
{|{{tabla bonita}}  style=&amp;quot;text-align:center;widht=80%&lt;br /&gt;
|+&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Artículu 1º de la [[Declaración Universal de los Drechus Humanus]]&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! style=&amp;quot;background:#efefef;&amp;quot;|&lt;br /&gt;
! style=&amp;quot;background:#efefef;&amp;quot;| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Localización&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
! style=&amp;quot;background:#efefef;&amp;quot;| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Bloqui lhingüísticu&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
! style=&amp;quot;background:#efefef;&amp;quot;| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Testu&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! style=&amp;quot;background:#efefef;&amp;quot;|&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Fhavla de [[Carreñu]]&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;Asturiàs&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;Ástur Central&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| Tolos seres humanos nacen llibres y iguales en dignidá y drechos y, pola mor de la razón y la conciencia de so, han comportase fraternalmente los unos colos otros.&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! style=&amp;quot;background:#efefef;&amp;quot;|&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Fhavla de [[Somiéu]]&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;Asturiàs&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;Ástur Ucidental&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| Tódolos seres humanos nacen ḷḷibres ya iguales en dignidá ya dreitos ya, dotaos cumo tán de razón ya conciencia, han portase fraternalmente los unos conos outros.&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! style=&amp;quot;background:#efefef;&amp;quot;|&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Paḷḷuezu&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;Lhión&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;Ástur Ucidental&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| Tódolos seres humanos nacen ḷḷibres ya iguales en dignidá ya dreitos ya, dotaos cumo tán de razón ya conciencia, han portase fraternalmente los unos conos outros.&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! style=&amp;quot;background:#efefef;&amp;quot;|  &lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Cabreirés&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;Lhión&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;Ástur Ucidental&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| Tódolos seres humanos ñacen llibres y iguales en dignidá y dreitos y, dotaos cumo están de razón y concéncia, han portase fraternalmente los unos pa coños outros.&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! style=&amp;quot;background:#efefef;&amp;quot;| &lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Mirandés&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;[[Trás-los-Montis]] (Portugal)&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;Ástur Ucidental&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| Todos ls seres houmanos nácen lhibres i eiguales an denidade i an dreitos. Custuituídos de rezon i de cuncéncia, dében portar-se uns culs outros an sprito de armandade.&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! style=&amp;quot;background:#efefef;&amp;quot;| Portugués&lt;br /&gt;
| Portugal&lt;br /&gt;
| Pertués&lt;br /&gt;
| Todos os seres humanos nascem livres e iguais em dignidade e em direitos. Dotados de razão e de consciência, devem agir uns para com os outros em espírito de fraternidade.&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! style=&amp;quot;background:#efefef;&amp;quot;| Gallego&lt;br /&gt;
| Galicia&lt;br /&gt;
| Gallegu&lt;br /&gt;
| Tódolos seres humanos nacen libres e iguais en dignidade e dereitos e, dotados como están de razón e conciencia, débense comportar fraternalmente uns cos outros.&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! style=&amp;quot;background:#efefef;&amp;quot;| Castellano&lt;br /&gt;
| Castilla&lt;br /&gt;
| Castillanu&lt;br /&gt;
| Todos los seres humanos nacen libres e iguales en dignidad y derechos y, dotados como están de razón y conciencia, deben comportarse fraternalmente los unos con los otros.&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;/center&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Referenciàs ==&lt;br /&gt;
{{listaref}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Enlaces externos ==&lt;br /&gt;
* [http://www.asturies.com/ II Estudio Sociolingüístico de Asturias] (en asturiano).&lt;br /&gt;
* [http://www.academiadelallingua.com Academia de la Llingua Asturiana] - Academia de la Lengua Asturiana.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categoría:Asturlhionés]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=L%27aplicaci%C3%B3n_del_Fueru_del_Bayl%C3%ADu</id>
		<title>L&#039;aplicación del Fueru del Baylíu</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=L%27aplicaci%C3%B3n_del_Fueru_del_Bayl%C3%ADu"/>
				<updated>2009-12-07T15:23:28Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;L&amp;#039;aplicación del Fueru del Baylíu&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:fuerubayliu.gif|center|framed|L&amp;#039;aplicación del Fueru del Baylíu]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=L%C3%A0s_regionis_de_la_Espa%C3%B1a_moderna</id>
		<title>Làs regionis de la España moderna</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=L%C3%A0s_regionis_de_la_Espa%C3%B1a_moderna"/>
				<updated>2009-12-07T15:22:45Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;Làs regionis alministrativàs de la España moderna&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:mapaespanamodernia.gif|center|framed|Làs regionis alministrativàs de la España moderna]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Los_reinus_d%27Espa%C3%B1a_nel_sieglu_XV</id>
		<title>Los reinus d&#039;España nel sieglu XV</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Los_reinus_d%27Espa%C3%B1a_nel_sieglu_XV"/>
				<updated>2009-12-07T15:21:46Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;Los reinus que se juntarun pa fhormar la España medyeval&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:Reinusespana.jpg|center|framed|Los reinus que se juntarun pa fhormar la España medyeval]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=La_repoblaci%C3%B3n_d%27Estremadura</id>
		<title>La repoblación d&#039;Estremadura</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=La_repoblaci%C3%B3n_d%27Estremadura"/>
				<updated>2009-12-07T15:20:54Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;La repoblación n&amp;#039;Estremadura&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:repueblacionestremadura.gif|center|framed|La repoblación n&amp;#039;Estremadura]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=%C3%93rdinis_religios%C3%A0s_tempran%C3%A0s_n%27Estremadura</id>
		<title>Órdinis religiosàs tempranàs n&#039;Estremadura</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=%C3%93rdinis_religios%C3%A0s_tempran%C3%A0s_n%27Estremadura"/>
				<updated>2009-12-07T15:20:06Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;Làs órdinis religiosàs n&amp;#039;Estremadura&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:ordenisreligiosas.jpg|center|framed|Làs órdinis religiosàs n&amp;#039;Estremadura]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=El_Reinu_de_Castiella_enantis_de_la_su_ju%C3%B1i%C3%B3n_cul_de_Lhi%C3%B3n</id>
		<title>El Reinu de Castiella enantis de la su juñión cul de Lhión</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=El_Reinu_de_Castiella_enantis_de_la_su_ju%C3%B1i%C3%B3n_cul_de_Lhi%C3%B3n"/>
				<updated>2009-12-07T15:19:01Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;El Reinu de Castiella enantis de la su fusión cul de León&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:Reinucastiella.jpg|center|framed|El Reinu de Castiella enantis de la su fusión cul de León]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=El_Reinu_de_Lhi%C3%B3n_enantis_de_la_su_ju%C3%B1i%C3%B3n_cul_de_Castiella</id>
		<title>El Reinu de Lhión enantis de la su juñión cul de Castiella</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=El_Reinu_de_Lhi%C3%B3n_enantis_de_la_su_ju%C3%B1i%C3%B3n_cul_de_Castiella"/>
				<updated>2009-12-07T15:17:59Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;El Reinu de Lhión enantis de la su fusión cul de Castiella&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:reinuleon.jpg|center|framed|El Reinu de Lhión enantis de la su fusión cul de Castiella]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=La_evoluci%C3%B3n_del_Reinu_de_Lhi%C3%B3n</id>
		<title>La evolución del Reinu de Lhión</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=La_evoluci%C3%B3n_del_Reinu_de_Lhi%C3%B3n"/>
				<updated>2009-12-07T15:17:13Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;La evolución del Reinu de Lhión&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:evolreinuleon.jpg|center|framed|La evolución del Reinu de Lhión]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=La_Reconquista_d%27Espa%C3%B1a</id>
		<title>La Reconquista d&#039;España</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=La_Reconquista_d%27Espa%C3%B1a"/>
				<updated>2009-12-07T15:16:27Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;La Reconquista d&amp;#039;España&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:maparicunquista.jpg|center|framed|La Reconquista d&amp;#039;España]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=La_Estremadura_%C3%A1rabi</id>
		<title>La Estremadura árabi</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=La_Estremadura_%C3%A1rabi"/>
				<updated>2009-12-07T15:15:16Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;El reinu taifa de Batalyaws o Badajoç n&amp;#039;Estremadura&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:estremaduraarabi.jpg|center|framed|El reinu taifa de Batalyaws o Badajoç n&amp;#039;Estremadura]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=El_per%C3%ADodu_%C3%A1rabi</id>
		<title>El períodu árabi</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=El_per%C3%ADodu_%C3%A1rabi"/>
				<updated>2009-12-07T15:14:25Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;La Península baxo dominación árabi&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:ispaniaarabi.jpg|center|framed|La Península baxo dominación árabi]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=La_Hispania_de_los_visigous</id>
		<title>La Hispania de los visigous</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=La_Hispania_de_los_visigous"/>
				<updated>2009-12-07T15:13:18Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;La Hispania de los visigous&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:ispaniavisigous2.jpg|center|framed|La Hispania de los visigous]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Hispania_tr%C3%A0s_la_cayida_de_l%27Imperiu_Romanu</id>
		<title>Hispania tràs la cayida de l&#039;Imperiu Romanu</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Hispania_tr%C3%A0s_la_cayida_de_l%27Imperiu_Romanu"/>
				<updated>2009-12-07T15:12:27Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;hispania tràs la cayida de l&amp;#039;Imperiu Romanu&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:ispaniavisigous.jpg|center|framed|hispania tràs la cayida de l&amp;#039;Imperiu Romanu]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=La_Estremadura_romana</id>
		<title>La Estremadura romana</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=La_Estremadura_romana"/>
				<updated>2009-12-07T15:11:38Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;Estremadura en tiempus de los romanus&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:estremaduraromana.jpg|center|framed|Estremadura en tiempus de los romanus]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Divisionis_alministrativ%C3%A0s_de_la_Hispania_romana_temprana</id>
		<title>Divisionis alministrativàs de la Hispania romana temprana</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Divisionis_alministrativ%C3%A0s_de_la_Hispania_romana_temprana"/>
				<updated>2009-12-07T15:11:09Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;Divisionis alministrativàs de l&amp;#039;Imperiu ena Hispania romana&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:ispaniaromana.jpg|center|framed|Divisionis alministrativàs de l&amp;#039;Imperiu ena Hispania romana]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=La_conquista_romana_d%27Iberia</id>
		<title>La conquista romana d&#039;Iberia</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=La_conquista_romana_d%27Iberia"/>
				<updated>2009-12-07T15:10:29Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;La conquista romana d&amp;#039;Iberia&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:cunquistaromana.jpg|center|framed|La conquista romana d&amp;#039;Iberia]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=La_Estremadura_prerromana</id>
		<title>La Estremadura prerromana</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=La_Estremadura_prerromana"/>
				<updated>2009-12-07T15:10:05Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;La Estremadura prerromana&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:estremaduraprerroma.jpg|center|framed|La Estremadura prerromana]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Los_C%C3%A1ntabrus</id>
		<title>Los Cántabrus</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Los_C%C3%A1ntabrus"/>
				<updated>2009-12-07T14:52:50Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;El pueblu cántabru sigún los autoris romanus&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:cantabrus.gif|center|framed|El pueblu cántabru sigún los autoris romanus]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Pueblus_prerromanus_de_la_Pen%C3%ADnsula</id>
		<title>Pueblus prerromanus de la Península</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Pueblus_prerromanus_de_la_Pen%C3%ADnsula"/>
				<updated>2009-12-07T14:50:19Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;Los pueblus prerromanus de la Península Ibérica [http://www.asturleones.org/destacaus/mapes/preromanu.htm]&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:pueblusprerromanus.jpg|center|framed|Los pueblus prerromanus de la Península Ibérica [http://www.asturleones.org/destacaus/mapes/preromanu.htm]]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=La_Reconquista_d%27Estremadura_por_castillanus_i_lhionesis</id>
		<title>La Reconquista d&#039;Estremadura por castillanus i lhionesis</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=La_Reconquista_d%27Estremadura_por_castillanus_i_lhionesis"/>
				<updated>2009-12-07T14:49:39Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;La conquista d&amp;#039;Estremadura por Lhión i Castiella&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:ricunquistaest.gif|center|framed|La conquista d&amp;#039;Estremadura por Lhión i Castiella]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=L%27antigu_Reinu_de_Lhi%C3%B3n_i_rasgus_lhionesis_sig%C3%BAn_Zamora_Vicente</id>
		<title>L&#039;antigu Reinu de Lhión i rasgus lhionesis sigún Zamora Vicente</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=L%27antigu_Reinu_de_Lhi%C3%B3n_i_rasgus_lhionesis_sig%C3%BAn_Zamora_Vicente"/>
				<updated>2009-12-07T14:49:01Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;L&amp;#039;antigu Reinu de Lhión i los sos rasgus lhingüístivus&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:mapazamora.jpeg|center|framed|L&amp;#039;antigu Reinu de Lhión i los sos rasgus lhingüístivus]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Variedais_c%C3%A1ntabras_sig%C3%BAn_Adriano_Garc%C3%ADa_Lomas</id>
		<title>Variedais cántabras sigún Adriano García Lomas</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Variedais_c%C3%A1ntabras_sig%C3%BAn_Adriano_Garc%C3%ADa_Lomas"/>
				<updated>2009-12-07T14:47:41Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;Variedais lhingüístivàs de Cantabria&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:mapacantabria.jpg|center|framed|Variedais lhingüístivàs de Cantabria]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Domi%C3%B1u_lhion%C3%A9s_sig%C3%BAn_Men%C3%A9ndez_Pidal</id>
		<title>Domiñu lhionés sigún Menéndez Pidal</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Domi%C3%B1u_lhion%C3%A9s_sig%C3%BAn_Men%C3%A9ndez_Pidal"/>
				<updated>2009-12-07T14:46:59Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;Isoglossàs nel ucidenti peninsular&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:mapapidal.jpeg|center|framed|Isoglossàs nel ucidenti peninsular]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Mapa_lhing%C3%BC%C3%ADsticu_d%27Arag%C3%B3n</id>
		<title>Mapa lhingüísticu d&#039;Aragón</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Mapa_lhing%C3%BC%C3%ADsticu_d%27Arag%C3%B3n"/>
				<updated>2009-12-07T14:44:40Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;Mapa lhingüísticu d&amp;#039;Aragón&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:aragones.gif|center|framed|Mapa lhingüísticu d&amp;#039;Aragón]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Lhingu%C3%A0s_de_l%27orienti_peninsular</id>
		<title>Lhinguàs de l&#039;orienti peninsular</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Lhingu%C3%A0s_de_l%27orienti_peninsular"/>
				<updated>2009-12-07T14:43:47Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;Làs lhinguàs de l&amp;#039;orienti de la Península&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:orienti2.jpg|center|framed|Làs lhinguàs de l&amp;#039;orienti de la Península]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Domi%C3%B1u_del_vascuenci</id>
		<title>Domiñu del vascuenci</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Domi%C3%B1u_del_vascuenci"/>
				<updated>2009-12-07T14:43:11Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;El vascuenci i làs sus variedais&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:vascuence.gif|center|framed|El vascuenci i làs sus variedais]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=L%C3%A0s_fhavl%C3%A0s_andalu%C3%A7%C3%A0s</id>
		<title>Làs fhavlàs andaluçàs</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=L%C3%A0s_fhavl%C3%A0s_andalu%C3%A7%C3%A0s"/>
				<updated>2009-12-07T14:42:25Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;Làs fhavlàs del sur d&amp;#039;España: estremeñàs, andaluçàs i murcianàs&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:andaluz.gif|center|framed|Làs fhavlàs del sur d&amp;#039;España: estremeñàs, andaluçàs i murcianàs]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Fhavl%C3%A0s_i_dialeutus_de_l%27orienti_peninsular</id>
		<title>Fhavlàs i dialeutus de l&#039;orienti peninsular</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Fhavl%C3%A0s_i_dialeutus_de_l%27orienti_peninsular"/>
				<updated>2009-12-07T14:41:52Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;Fhavlàs i dialeutus orientalis&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:orienti.jpg|center|framed|Fhavlàs i dialeutus orientalis]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Fhavl%C3%A0s_i_dialeutus_de_l%27ucidenti_peninsular</id>
		<title>Fhavlàs i dialeutus de l&#039;ucidenti peninsular</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Fhavl%C3%A0s_i_dialeutus_de_l%27ucidenti_peninsular"/>
				<updated>2009-12-07T14:41:25Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;Fhavlàs i dialeutus de l&amp;#039;ucidenti peninsular&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:ucidenti2.gif|center|framed|Fhavlàs i dialeutus de l&amp;#039;ucidenti peninsular]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Dialeutus_i_fhavl%C3%A0s_hisp%C3%A1nicus</id>
		<title>Dialeutus i fhavlàs hispánicus</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Dialeutus_i_fhavl%C3%A0s_hisp%C3%A1nicus"/>
				<updated>2009-12-07T14:39:22Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;Dialeutus i fhavlàs hispánicus&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:hispanicas.gif|center|framed|Dialeutus i fhavlàs hispánicus]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=El_gallegu-pertu%C3%A9s</id>
		<title>El gallegu-pertués</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=El_gallegu-pertu%C3%A9s"/>
				<updated>2009-12-07T14:38:19Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;El gallegu-pertués i làs sus variedais&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:galego.gif|center|framed|El gallegu-pertués i làs sus variedais]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Isogloss%C3%A0s_propi%C3%A0s_de_l%27asturianu-lhion%C3%A9s</id>
		<title>Isoglossàs propiàs de l&#039;asturianu-lhionés</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Isogloss%C3%A0s_propi%C3%A0s_de_l%27asturianu-lhion%C3%A9s"/>
				<updated>2009-12-07T14:20:41Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;Notàs:  - &amp;lt;span style=&amp;quot;color:#cc0033&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Rossa&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/span&amp;gt;.- &amp;#039;&amp;#039;Zona discontinua&amp;#039;&amp;#039;: restus intensus de l- palatalizada, principalmenti nel cántabru ucidental i en Sendin (mirand…&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;Notàs:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &amp;lt;span style=&amp;quot;color:#cc0033&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Rossa&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/span&amp;gt;.- &amp;#039;&amp;#039;Zona discontinua&amp;#039;&amp;#039;: restus intensus de l- palatalizada, principalmenti nel cántabru ucidental i en Sendin (mirandés).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &amp;lt;span style=&amp;quot;color:orange&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Naranja&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/span&amp;gt;.- &amp;#039;&amp;#039;Zona discontinua&amp;#039;&amp;#039;: restus de solución &amp;#039;&amp;#039;ch&amp;#039;&amp;#039;- inicial, nel asturianu central i nel estremeñu sirragatinu.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &amp;lt;span style=&amp;quot;color:blue&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Azul&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/span&amp;gt;.- &amp;#039;&amp;#039;Zona continua&amp;#039;&amp;#039;: fhormàs aglutinaàs &amp;#039;&amp;#039;na, nos, nas, nes,&amp;#039;&amp;#039;... &amp;#039;&amp;#039;Zona discuntinua&amp;#039;&amp;#039;: fhormàs aglutinaàs &amp;#039;&amp;#039;ena, enu, enas, enos&amp;#039;&amp;#039;, nel cántabru ucidental, lhionés oriental, mañegu i sirragatinu.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Image:isoglossasasturleo.gif|center|framed|Isoglossàs propiàs del cántabru]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Isogloss%C3%A0s_propi%C3%A0s_del_c%C3%A1ntabru</id>
		<title>Isoglossàs propiàs del cántabru</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Isogloss%C3%A0s_propi%C3%A0s_del_c%C3%A1ntabru"/>
				<updated>2009-12-07T14:18:55Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;Notàs:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &amp;lt;span style=&amp;quot;color:green&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Verdi&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/span&amp;gt;.- Representa solo làs aspiracionis vivàs i intensàs. &amp;#039;&amp;#039;Zona discontinua&amp;#039;&amp;#039;: úsassi solo pa &amp;#039;&amp;#039;f&amp;#039;&amp;#039;- lhatinàs sin influyencia enos demás fonemas (asturlhionés oriental); enàs zonàs de Lhión (Valdeón i Sajambri, Arribes) puei ser tamién en &amp;#039;&amp;#039;x&amp;#039;&amp;#039;- (xacer/jacer,...). &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &amp;lt;span style=&amp;quot;color:red&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Ruyhu&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/span&amp;gt;.- &amp;#039;&amp;#039;Zona de puntus&amp;#039;&amp;#039;: topografía cántabra i asturiana en -&amp;#039;&amp;#039;es&amp;#039;&amp;#039;. &amp;#039;&amp;#039;Zona discuntinua&amp;#039;&amp;#039;: zonàs ondi se palra ó palrava nel sieglu XX cun fhemininus non generalis -&amp;#039;&amp;#039;e&amp;#039;&amp;#039;, -&amp;#039;&amp;#039;es&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &amp;lt;span style=&amp;quot;color:orange&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Naranja&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/span&amp;gt;.- &amp;#039;&amp;#039;Zona discuntinua&amp;#039;&amp;#039;: neutru &amp;quot;dévil&amp;quot;, cun pronombris &amp;#039;&amp;#039;li (le), lu&amp;#039;&amp;#039;; principalmenti en Lhión enàs zonàs noresti (Valdeón y Sajambri) i zonàs cercanàs de Cantabria, i sur de la Ribera (Arribes), dambàs ente l&amp;#039;asturlhionés oriental i el cántabru-estremeñu, &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Image:isoglossascantabru.gif|center|framed|Isoglossàs propiàs del cántabru]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=L%27asturlhion%C3%A9s_en_Pertual</id>
		<title>L&#039;asturlhionés en Pertual</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=L%27asturlhion%C3%A9s_en_Pertual"/>
				<updated>2009-12-07T14:15:55Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;Variedais asturlhionesàs en tierràs de Pertual&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:mirandes.jpg|center|framed|Variedais asturlhionesàs en tierràs de Pertual]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Mapa_ling%C3%BC%C3%ADsticu_de_Castiella_i_Lhi%C3%B3n</id>
		<title>Mapa lingüísticu de Castiella i Lhión</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Mapa_ling%C3%BC%C3%ADsticu_de_Castiella_i_Lhi%C3%B3n"/>
				<updated>2009-12-07T14:15:07Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;Mapa lhingüístivu de Castiella i Lhión&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:leon.gif|center|framed|Mapa lhingüístivu de Castiella i Lhión]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Mapa_ling%C3%BC%C3%ADsticu_d%27Asturi%C3%A0s</id>
		<title>Mapa lingüísticu d&#039;Asturiàs</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Mapa_ling%C3%BC%C3%ADsticu_d%27Asturi%C3%A0s"/>
				<updated>2009-12-07T14:14:32Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;Mapa lingüístivu d&amp;#039;Asturiàs&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:asturias.gif|center|framed|Mapa lingüístivu d&amp;#039;Asturiàs]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=L%27asturlhion%C3%A9s_en_sint%C3%ADu_ampliu_g%C3%BCei_en_d%C3%AD%C3%A0</id>
		<title>L&#039;asturlhionés en sintíu ampliu güei en díà</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=L%27asturlhion%C3%A9s_en_sint%C3%ADu_ampliu_g%C3%BCei_en_d%C3%AD%C3%A0"/>
				<updated>2009-12-07T14:13:46Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;Variedais del diasistema asturlhionés o asturlhionés en sintíu ampliu&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:asturleonesoi.jpg|center|framed|Variedais del diasistema asturlhionés o asturlhionés en sintíu ampliu]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Isogloss%C3%A0s_de_l%27asturlhion%C3%A9s_en_sint%C3%ADu_ampliu</id>
		<title>Isoglossàs de l&#039;asturlhionés en sintíu ampliu</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Isogloss%C3%A0s_de_l%27asturlhion%C3%A9s_en_sint%C3%ADu_ampliu"/>
				<updated>2009-12-07T14:13:02Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;Variedais del diasistema asturlhionés o asturlhionés en sintíu ampliu nel sieglu XIX&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:isoglosas.gif|center|framed|Variedais del diasistema asturlhionés o asturlhionés en sintíu ampliu nel sieglu XIX]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Dialeutus_de_l%27ucidenti_peninsular</id>
		<title>Dialeutus de l&#039;ucidenti peninsular</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Dialeutus_de_l%27ucidenti_peninsular"/>
				<updated>2009-12-07T14:12:21Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;Dialeutus de l&amp;#039;ucidenti peninsular&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:ucidenti.jpg|center|framed|Dialeutus de l&amp;#039;ucidenti peninsular]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Los_efeutus_de_la_cu%C3%B1a_castillana</id>
		<title>Los efeutus de la cuña castillana</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Los_efeutus_de_la_cu%C3%B1a_castillana"/>
				<updated>2009-12-07T14:11:57Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;L&amp;#039;efeutu de la cuña del castillanu enàs demás variedais ibéricàs&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:cunacastillanu.jpg|center|framed|L&amp;#039;efeutu de la cuña del castillanu enàs demás variedais ibéricàs]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Los_dialeutus_d%27Espa%C3%B1a_nel_s.XX</id>
		<title>Los dialeutus d&#039;España nel s.XX</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Los_dialeutus_d%27Espa%C3%B1a_nel_s.XX"/>
				<updated>2009-12-07T14:10:11Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;Mapa lhingüístivu d&amp;#039;España nel sieglu XX&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:Espana20.jpg|center|framed|Mapa lhingüístivu d&amp;#039;España nel sieglu XX]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Lhingu%C3%A0s_i_dialeutus_d%27Espa%C3%B1a</id>
		<title>Lhinguàs i dialeutus d&#039;España</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Lhingu%C3%A0s_i_dialeutus_d%27Espa%C3%B1a"/>
				<updated>2009-12-07T14:05:46Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;Mapa lingüístivu d&amp;#039;España nel sieglu XIX&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:Espanol.jpg|center|framed|Mapa lingüístivu d&amp;#039;España nel sieglu XIX]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Portal:Map%C3%A0s</id>
		<title>Portal:Mapàs</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Portal:Map%C3%A0s"/>
				<updated>2009-12-07T14:05:07Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{|style=&amp;quot;border-spacing:8px;margin:0px -8px;font-size:100%;&amp;quot;&lt;br /&gt;
|class=&amp;quot;MainPageBG&amp;quot; style=&amp;quot;width:55%;border:1px solid #cef2e0;background-color:#f5fffa;vertical-align:top;color:#000&amp;quot;|&lt;br /&gt;
{|width=&amp;quot;100%&amp;quot; cellpadding=&amp;quot;2&amp;quot; cellspacing=&amp;quot;5&amp;quot; style=&amp;quot;vertical-align:top;background-color:#f5fffa&amp;quot;&lt;br /&gt;
! &amp;lt;div style=&amp;quot;margin:0;background-color:#cef2e0;font-size:120%;font-weight:bold;border:1px solid #a3bfb1;text-align:left;color:#000;padding:0.2em 0.4em;&amp;quot;&amp;gt;Mapàs Lhingüístivus&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;GENERAL&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|[[Lhinguàs i dialeutus d&amp;#039;España]], panorama aprossimáu nel sieglu XIX.&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|[[Los dialeutus d&amp;#039;España nel s.XX]], panorama general nel sieglu XX, culàs perdàs de territoriu de l&amp;#039;asturlhionés (asturianu-lhionés, cántabru-estremeñu), euskara i aragonés; nel catalán i gallegu, anque tamién hay perdàs de territoriu frenta&amp;#039;l castillanu, son ailhaàs i güei díà s&amp;#039;ensiña nàs escuelàs, polu que nun suel representassi nos mapàs.&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|[[Los efeutus de la cuña castillana]] na espansión de los demás dialeutus hestóricus ibéricus. Equí amuésrassi de fhorma hipotética como se fhaz que las variedais &amp;#039;lhionesas&amp;#039; de Menéndez Pidal i làs aragonesàs - assina como, en menor midida, el gallegu-pertués i el catalán-valencianu - s&amp;#039;estiendàn non estritamenti de norti a sur, sinon tamién fhaza l&amp;#039;oesti o l&amp;#039;esti  en fhuyendo de l&amp;#039;arrempuji castillanu.&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;UCIDENTI IBÉRICU&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|[[Dialeutus de l&amp;#039;ucidenti peninsular]]: cántabru-estremeñu, asturianu-lhionés i mirandés, sieglus XIX-XX.&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|[[Isoglossàs de l&amp;#039;asturlhionés en sintíu ampliu]]; ucidental, central, oriental i cántabru-estremeñu, ss. XIX-XX.&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|[[L&amp;#039;asturlhionés en sintíu ampliu güei en díà]], sieglu XX; coyhíu de los mapàs modernus, que suelin escluyir ciertàs zonàs ó se supón que la genti nun palra ya nàs variedais tradicionalis, como enos manualis de filología hispánica autualis, en [http://www.proel.org/lenguas2.html PROEL] o (más inessautu y antigu) nel [http://www.ethnologue.com/show_map.asp?name=ES&amp;amp;seq=10 Ethnologue]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mapàs detallaus por municipius i conceyhus:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000;font-size:90%&amp;quot;| &amp;#039;&amp;#039;Rodeaus por una &amp;lt;span style=&amp;quot;color:#de10dc&amp;quot;&amp;gt;lhinia rossa&amp;lt;/span&amp;gt; tan làs variedais mui amenaciaàs o ya dissapaicíàs&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|- [[Cántabru|El cántabru i làs sus fhavlàs]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|- [[Estremeñu|L&amp;#039;estremeñu i làs sus variedais]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|- [[Mapa lingüísticu d&amp;#039;Asturiàs]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|- [[Mapa lingüísticu de Castiella i Lhión]] ensin castillanu.&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|- [[L&amp;#039;asturlhionés en Pertual]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Isoglossàs del diasistema asturlhionés:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|- [[Isoglossàs propiàs del cántabru]] compartíàs cul asturianu-lhionés.&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|- [[Isoglossàs propiàs de l&amp;#039;asturianu-lhionés]] compartías cul cántabru-estremeñu.&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;GALLEGU-PERTUÉS&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|[[El gallegu-pertués]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;CASTILLANU&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|[[Dialeutus i fhavlàs hispánicus]], variedais del castillanu peninsular.&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|- [[Fhavlàs i dialeutus de l&amp;#039;ucidenti peninsular]], variedais castillanàs d&amp;#039;influyencia lhionesa i cántabru-estremeña; làs fhavlàs de tránsitu estremeñàs.&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|- [[Fhavlàs i dialeutus de l&amp;#039;orienti peninsular]], variedais castillanàs d&amp;#039;influyencia catalana i aragonesa; làs palràs de tránsitu murcianàs.&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|- [[Làs fhavlàs andaluçàs]] i la su influyencia&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;VASCUENCI&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|[[Domiñu del vascuenci]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;ORIENTI PENINSULAR&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|[[Lhinguàs de l&amp;#039;orienti peninsular]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|- [[Mapa lhingüísticu d&amp;#039;Aragón]], ensin castillanu, iniciu sieglu XX.&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;MAPÀS INTERAUTIVUS (EN DESSUSU)&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000;font-size:90%&amp;quot;| &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Alvertencia&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;: Los caltiníus siguientis tan defasaus en cierta midida, pola falta d&amp;#039;atención a l&amp;#039;antigua web&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|[http://www.asturleones.org/destacaus/lhingua/mapalheo.htm Mapa detalláu de làs fhavlàs de l&amp;#039;ucidenti peninsular]; dessusáu polàs inessautitúis propiàs de los conceutus antigus d&amp;#039;Iventia. D&amp;#039;interés polàs informacionis sobri làs distintàs palràs asturianu-lhionesàs, cántabru-estremeñàs i castillanàs reflexaàs.&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|[http://www.asturleones.org/destacaus/lhingua/mapalhingues.htm Dialeutus de la Península ensín Castillanu]; en dessusu pola falta de datus verdaderamenti relhevantis&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|[http://www.asturleones.org/destacaus/lhingua/passeu.htm Passeyu lingüísticu polàs fhavlàs de l&amp;#039;ucidenti]. Defasáu pola falta d&amp;#039;información dessauta sobri làs variedais cántabràs&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|[http://www.asturleones.org/destacaus/mapes/preromanu.htm Los pueblus prerromanus de la Península] Dimpués de recovir dellàs quexas al so respeutivi (sobri làs fronteràs realis qui van descubriéndossi), preferimus dexalu como defasáu a la espera dun mapa más essautu.&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|[http://www.asturleones.org/destacaus/mapes/conceyhus.htm Làs comarcàs i los cunceyhus de l&amp;#039;ucidenti peninsular]. Ya tenemus datus por conceyhus i municipius, nun yê necessariu recurrir a referenciàs comarcalis.&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|}&amp;lt;!-- Start of right-column --&amp;gt;&lt;br /&gt;
|class=&amp;quot;MainPageBG&amp;quot; style=&amp;quot;width:45%;border:1px solid #cedff2;background-color:#f5faff;vertical-align:top&amp;quot;|&lt;br /&gt;
{| width=&amp;quot;100%&amp;quot; cellpadding=&amp;quot;2&amp;quot; cellspacing=&amp;quot;5&amp;quot; style=&amp;quot;vertical-align:top;background-color:#f5faff&amp;quot;&lt;br /&gt;
! &amp;lt;div style=&amp;quot;margin:0;background-color:#cedff2;font-size:120%;font-weight:bold;border:1px solid #a3b0bf;text-align:left;color:#000;padding:0.2em 0.4em;&amp;quot;&amp;gt;Mapas Istóricus&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;HESTÓRICU-LINGÜÍSTIVUS&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|[[Domiñu lhionés sigún Menéndez Pidal]], solo Asturiàs i Lhión&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|[[Variedais cántabras sigún Adriano García Lomas]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|[[L&amp;#039;antigu Reinu de Lhión i rasgus lhionesis sigún Zamora Vicente]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|[[La Reconquista d&amp;#039;Estremadura por castillanus i lhionesis]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;HESTÓRICUS&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Antigüidá&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|[[Pueblus prerromanus de la Península]], s. III a.C.&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|- [[Los Cántabrus]], s. III a.C.&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|- [[La Estremadura prerromana]], s. III a.C.&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|[[La conquista romana d&amp;#039;Iberia]], s. III-I a.C.&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|[[Divisionis alministrativàs de la Hispania romana temprana]].&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|- [[La Estremadura romana]], s.II&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Alta Edá Medya&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|[[Hispania tràs la cayida de l&amp;#039;Imperiu Romanu]], s. V&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|[[La Hispania de los visigous]], s.VII&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|[[El períodu árabi]], s.IX&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|- [[La Estremadura árabi]], s.X&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Baxa Edá Medya&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|[[La Reconquista d&amp;#039;España]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|- [[La evolución del Reinu de Lhión]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|- [[El Reinu de Lhión enantis de la su juñión cul de Castiella]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|- [[El Reinu de Castiella enantis de la su juñión cul de Lhión]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|- [[Órdinis religiosàs tempranàs n&amp;#039;Estremadura]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|- [[La repoblación d&amp;#039;Estremadura]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|[[Los reinus d&amp;#039;España nel sieglu XV]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Modernidá&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|[[Làs regionis de la España moderna]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|- [[Mapa d&amp;#039;Estremadura del sieglu XVIII]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Edá Contempuránia&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|style=&amp;quot;color:#000&amp;quot;|- [[L&amp;#039;aplicación del Fueru del Baylíu]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
|}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Estreme%C3%B1u</id>
		<title>Estremeñu</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Estreme%C3%B1u"/>
				<updated>2009-12-07T12:14:32Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;:&amp;#039;&amp;#039;Esti artículu se refier a la variedá lhingüística propia del noroesti d&amp;#039;Estremadura. Pa làs variedais del castillanu fhavlaàs nel conjuntu d&amp;#039;Estremadura, véasi [[Castúo]]&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
L&amp;#039;estremeñu (reconocíu cun esta denominación por organismus internacionalis, l.lamáu assina polos sos propius palrantis cuando amôsrarun conciencia lhingüística i classifhicáu dientro d&amp;#039;esta denominación por autoris como [[Viudas Camarasa]], [[Manuel Alvar]] i dotrus) yê una modalidá lhingüística fhavlada nel noroesti d&amp;#039;[[Estremadura]] i una parti del sur de [[provincia de Salamanca|Salamanca]], cun un dessarollu que lleva a incluila dientro&amp;#039;l diasistema lhingüísticu [[asturlhionés]]  (ya cun autoris como  [[Menéndez Pidal]], [[Manuel Alvar]], [[Emilio Alarcos Llorach]] i dotrus) junta&amp;#039;l cántabru (o montañés), el mirandés i làs diversàs fhormàs d&amp;#039;asturianu-lhionés, qu&amp;#039;inclúi ente làs sus peculiaridais algunus rasgus propius o comunis culàs fhormàs meridyunalis de casillanu al lhau de los rasgus asturlhionesis, i havitualmenti classifhicada dientro làs lhinguàs d&amp;#039;España por organizacionis internacionalis (posei dafhechu&amp;#039;l so propiu códigu SIL de tres lhetràs &amp;#039;&amp;#039;ext&amp;#039;&amp;#039;, i el mesmu na norma [[ISO 639-3]]&amp;lt;ref&amp;gt;http://www.ethnologue.com/codes/LanguageCodes.tab&amp;lt;/ref&amp;gt;) i algunàs nacionalis (como la PROEL), pesie a nun ser oficial nàs comunidais ondi se h.allàn làs zonàs ondi ta enclaváu.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
L&amp;#039;estremeñu tamién apaeç como dialeutu de l&amp;#039;[[asturlhionés]] nel nuéu Atlas de Lenguas en Peligro en el Mundo de la [[UNESCO]] de l&amp;#039;anhu 2009.&amp;lt;ref&amp;gt;[[UNESCO]]: &amp;#039;&amp;#039;http://www.unesco.org/culture/ich/index.php?pg=00206 Intangible Cultural Heritage - Endangered languages.&amp;lt;/ref&amp;gt; El so paecíu cul cántabru fhizu que ciertus autoris los cunsideraràn una mesma lhingua. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Tamién recibi&amp;#039;l nomni de castúo, anque amás de ser un términu creáu modernamenti pol poeta costumbrista Luis Chamizo na década de 1920 , dichu términu puei llevar a confusión, pueis tamién se denomina assina a làs fhavlàs castillanàs meridyunalis de tránsitu cul lhionés fhavlaàs nel restu d&amp;#039;Estremadura i yê precisamenti pa una obra escrita nuna fhavla desta índoli pa lo que fhuei creyáu&amp;#039;l términu originalmenti, anque más tardi se popularizare pa referisi a tolàs palràs d&amp;#039;Estremadura en general.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Estensión geográfica ==&lt;br /&gt;
Se fhavla cun mayor o menor vitalidá nàs comarcàs salmantinàs d&amp;#039;El Rebollar, sur de Cidá Rodrigu i de Béjar a l&amp;#039;igual que na [[provincia de Cáçris]] nàs comarcàs de Sierra de Gata, Làs H.urdis, lhugaris de [[Tierra de Alcántara]], en [[Tierra de Coria]], [[Tierra de Galisteu]], [[Tierra de Granadilla]], [[Tierra de Garrovillàs]], lhugaris de la [[Tierra de Plasencia]] como [[Serradilla]] o [[Malpartida de Plasencia]], [[Valli d&amp;#039;Ambroz]] i dalgunàs lhocalidais del [[Valle de Jerti]] i de la Vera como [[Guiju de Santa Bárbara]], [[Piornal]], [[Rebollar (Cáceres)|Rebollar]] o [[El Torno]], i en [[Berzocana]] i [[Madroñera]], na [[comarca]] de [[Làs Villuercàs]]-[[Guadalupe (Cáçris)|Guadalupe]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Nel resto d&amp;#039;[[Estremadura]], incluyendo la mayor parti del sur i l&amp;#039;esti de [[provincia de Cáçris|Cáçris]] o la [[provincia de Badajoç]], las palras tradicionalis son fhormàs de castillán que compartin cul altustremeñu sobri tou los rasgus meridyunalis (amás d&amp;#039;algún otru, como&amp;#039;l diminutivu n&amp;#039;-inu o algunus aspeutus léssicus), como s&amp;#039;esplica más embaxo nel apartáu &amp;quot;Variantis&amp;quot;. El piesl.láu vocálicu dássi, sin embargu, n&amp;#039;algunàs localidàis de Badajoç, como La Codosera, i más al sur como reminiscencia de la conquista lhionesa i la influyencia del pertués, en Barrancus.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Númiru de fhavlantis ==&lt;br /&gt;
Làs estadísticàs que se manexàn sobri&amp;#039;l númiru de fhavlantis son antiguàs i non mui fiavlis. Possivlementi seyàn unus milis los mayoris que aún conservàn rasgus dialeutalis que puein relhacionassi cul hestóricu dialeutu [[asturlhionés]]. Essistin dalgunàs zonàs ondi paeç qu&amp;#039;el relhevu generacional ta garantizáu, como&amp;#039;n  [[Garrovillàs d&amp;#039;Alconétar]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Variantis ==&lt;br /&gt;
[[Image:estremenu.gif|right|thumb|450px|L&amp;#039;estremeñu i las variedais d&amp;#039;influyencia estremeña]] L&amp;#039;estremeñu, más arcaizanti no fonético, se fhavla nàs [[El Reinu de Llión enantis de la su junión cul de Castiella|antiguàs]] Estremadura ([[provincia de Salamanca|Salamanca]]) i Tràssierra ([[provincia de Cáçris|Cáçris]]) lhionesàs:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[Estremeñu sirragatinu]]: nàs comarcàs salmantinàs d&amp;#039;[[El Rebollar]], metá sur de [[Cidá Rodrigu]], i nàs comarcàs estremeñàs de [[Sierra de Gata]] i [[Làs H.urdis]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[Estremeñu ucidental]]: nàs comarcàs de [[Guiju de Santa Bárbara]], [[Valli d&amp;#039;Alagón]], [[Riberus de Taju-Alagón]] i [[Riberus de Taju-Almonti]];&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[Estremeñu oriental]] (dessapaiciendu): en Salamanca na comarca de [[Béjar-Sierra de Francia]], y n&amp;#039;Estremadura en poblacionis del [[Valli de Jerti]], [[Valli d&amp;#039;Ambroç]], [[Monfragüi]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[Estremeñu meridyunal]] na comarca de [[Làs Villuercàs-Guadalupi]]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====Fhavlàs estremeñàs====&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zonàs de &amp;#039;&amp;#039;fhavlàs de tránsitu estremeñàs&amp;#039;&amp;#039;, tal i como son definíàs nos manualis de dialeutología hispánica. Puein distinguissi dos zonàs principalis:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
a) Zona de tránsitu castillanu-estremeñu: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[Medyu estremeñu]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[Baxu estremeñu]], fhasta&amp;#039;l centru de Huelva.&lt;br /&gt;
**[[Barranqueñu]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
b) Zona de [[fhavla castillana cun influyenciàs estremeñàs]], a l&amp;#039;esti d&amp;#039;Estremadura, de norti a sur h.asta Sevilla i bien entráu Córdoba.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Hestoria ==&lt;br /&gt;
La estremadura ucidental fhuei reconquistada pol Reinu de Lhión, siendo l&amp;#039;asturlhionés el dialeutu hestóricu lhatinu usáu polos repobladoris, que cominciarun cula repoblación de l&amp;#039;autual zona altustremeña alredor del sieglu XII.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Image:ricunquistaest.gif|right|thumb|400px|La repoblación d&amp;#039;Estremadura polos reinus de Lhión y Castiella]] Tràs la junión de los reinus de lhión i de Castiella nel 1230, el castillanu sustituyó poco a poco al lhatín como lhingua oficial de làs institucionis, relhegando assina a l&amp;#039;asturlhionés como señal de pobreza e inorancia d&amp;#039;aquellus que lo palravàn. Solo nel Principáu d&amp;#039;Asturiàs yêra la genti coscienti de fhavlar una lhingua diferenciada del castillanu, Pero inclusu ellí solo algunus autoris lu usavàn nos sos escritus.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Fhuei provavlementi l&amp;#039;influxu cultural de la prestigiosa Universidá de Salamanca la causa de la rápida castillanización desta provincia, en dividiéndossi assina el domiñu asturlhionés en dos dende bien tempranu, l&amp;#039;asturianu o asturlhionés al norti, i l&amp;#039;estremeñu al sur de l&amp;#039;antigu Reinu de Lhión. La espansión del castillanu tamién se produxu des del sur, cul crecimientu económicu de la zona ucidental de la provincia de Badajoç. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Ensin embargu, la zona fhavlanti de l&amp;#039;altustremeñu tamién inclúi zonàs que fhurun conquistaàs pol [[Reinu d Castiella]], como&amp;#039;l Valli de Jerti, bôna parti de la Tierra de Plasencia o Madroñera, incluyendo dafhechu algunàs de làs zonàs de palra estremeña meyhor conservada, como Serradilla. Anque hay diversàs hipótesis pa esplicar esti fenómenu - que generalmenti inclúin la errónea consideración de l&amp;#039;estremeñu como asturianu castillanizáu -, la más senciella paeç siguir siendo la de la repoblación inicial temprana pol Reinu de Lhión, como puei vessi polos sustratus repobladoris nel mapa enriba.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
El sieglu XIX vió&amp;#039;l primer intentu seriu d&amp;#039;escribir n&amp;#039;estremeñu, pol famosu poeta José María Gabriel y Galán. Ñacíu&amp;#039;n Salamanca, vivió la mayor parti de la su vida nel norti de Cáçris. Escrivió nuna varianti local de l&amp;#039;estremeñu, l.lenu de restus dialeutalis, pero siempris cun un oyhu puestu nel castillanu i na fhorma castillana d&amp;#039;escrivir, n&amp;#039;escriviendo la mayor parti de làs sus obràs en castillán.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Dispués dissu, los localismus fhurun la norma nos intentus de defhender l&amp;#039;estremeñu, h.asta&amp;#039;l puntu de que solo algunus tratàn güei de revivir la lhingua i fhazer del noroesti d&amp;#039;Estremadura una región bilhingui, mientris que la Junta d&amp;#039;Estremadura i la de Castiella i Lhión i el restu d&amp;#039;istitucionis oficialis estatalis consideràn que la meyhor solución yê defhender la estensión i enseñancia del castillanu normativu na zona. Istu, juñíu a los continus intentus por nomnar al medyustremeñu i al baxustremeñu como lhingua - el castúo - (fenómenu repetíu en Murcia cul &amp;#039;&amp;#039;murciano&amp;#039;&amp;#039; i n&amp;#039;Andalucía cul &amp;#039;&amp;#039;andalú&amp;#039;&amp;#039;) fhazin todavía más difícil defhender la verdadera lhingua i más fácil el rechaciu de l&amp;#039;alministración a la normalización i enseñancia de l&amp;#039;estremeñu. Pesie a làs cifràs de cientus de milis de palrantis (200.000 fhavlantis autivus, sigún l&amp;#039;Ethnologue), possivlementi solo unus milis de fhavlantis, cuasi siempris mayoris, todavía conservin los rasgus dialeutalis asturlhionesis i propius estremeñu (esceutu algunus comunis culàs fhavlàs meridyunalis, que tiendin a conservassi i a gozar de bôna salú), munchàs vegaàs en medyu de diversus graus de castillanización.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Referencias ==&lt;br /&gt;
{{Listaref}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Bibliografía ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Cummins, John G. (1974), &amp;#039;&amp;#039;El habla de Coria y sus cercanías&amp;#039;&amp;#039;, Londres, Thames Books.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Gonzálvez González, Pablo et al. (1995), &amp;#039;&amp;#039;Primera Gramática Ehtremeña&amp;#039;&amp;#039;, Calzadilla: Ayuntamiento.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* de Sande Bustamante, María de las Mercedes (1997), &amp;#039;&amp;#039;El habla de Acehúche&amp;#039;&amp;#039;, Mérida: Asamblea de Extremadura.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
* Iglesias Ovejero, Ángel (1982), &amp;#039;&amp;#039;El habla del Rebollar&amp;#039;&amp;#039;, Salamanca.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Montero Curiel, Pilar (1997), &amp;#039;&amp;#039;El habla de Madroñera&amp;#039;&amp;#039;, Cáceres, Universidad de Extremadura.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Ramos Ingelmo, Cándido (1973), &amp;#039;&amp;#039;Estudio lingüístico del habla de Piornal&amp;#039;&amp;#039;, Barcelona, Universidad de Barcelona (Facultad de Filosofía y Letras).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Requejo Vicente, José María (1977), &amp;#039;&amp;#039;El habla de las Hurdes&amp;#039;&amp;#039;, Salamanca, Universidad.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Viudas Camarasa, Antonio (1976): &amp;#039;&amp;#039;«El dialecto extremeño»&amp;#039;&amp;#039; Boletín de la Asociación Europea de Profesores de Español VII,  número 15, págs.123-131.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Viudas Camarasa, Antonio (1979): &amp;#039;&amp;#039;«Estudios sobre el dialecto extremeño&amp;#039;&amp;#039;», Alminar, II, página 15, Diputación Provincial de Badajoz. [Analiza la bibliografía existente sobre las hablas extremeñas (no sólo altoextremeñas) desde finales del siglo XIX en adelante].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Viudas Camarasa, Antonio (1980): &amp;#039;&amp;#039;«La estima social del dialecto extremeño»,&amp;#039;&amp;#039; Aguas Vivas, Año I, pág.Colegio de Doctores y Licenciados  de Cáceres. [Siguiendo las teorías de Ferguson, se analiza el prestigio que poseen los extremeños de su propia habla, aplicando la NORMA A, castellana con menos rasgos típicos extremeños y la NORMA B, cuando hablan en entornos más familiares sus diversas modalidades lingüísticas locales, altoextremeñas o no].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Viudas Camarasa, Antonio (1980): &amp;#039;&amp;#039;Diccionario extremeño&amp;#039;&amp;#039;, Servicio de Publicaciones de la Universidad de Extremadura, Cáceres. [Recoge una colección de dicciones o términos propios de toda Extremadura, no exclusivos del altoextremeño, indicando en la mayoría de los casos el lugar concreto donde se recogieron. Recoge términos de poblaciones donde se habla el portugués y A Fala, además del altoextremeño y el bajoextremeño].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Category:Asturlhionés]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=C%C3%A1ntabru</id>
		<title>Cántabru</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=C%C3%A1ntabru"/>
				<updated>2009-12-07T09:37:51Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: /* Variantis */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:cantabru.gif|right|thumb|400px|El cántabru sigún estudyus lingüísticus recientis]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Recibi la denominación autual de &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;cántabru&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; i la tradicional de &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;montañés&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; el conjuntu de variedais lhingüísticàs autóctonàs de [[Cantabria]] ([[España]]) i especialmenti aquellàs más diferenciaàs de l&amp;#039;[[español]] estándar. Sigún diversus criterius, puein incluyissi como &amp;#039;&amp;#039; cántabru&amp;#039;&amp;#039; làs variedais de fhavla de diversàs zonàs de Cantabria, i tamién làs de zonàs limítrofis de [[Viscaya]], i làs comarcàs cercanàs de montaña de làs provinciàs de [[Provincia de Burgus|Burgus]] i [[Provincia de Palencia|Palencia]]. Sigún la tesi de [[Francisco García González]], tamién han incluyissi làs variedais [[Principáu d&amp;#039;Asturiàs|asturianàs]] de los conceyhus de [[Peñamellera Alta]], [[Peñamellera Baja]] i [[Ribadedeva]].&amp;lt;ref&amp;gt;El asturiano oriental. Boletín Lletres Asturianes nº7 p44-56 [http://revistaalcuentros.iespana.es/n6/asturiano_oriental.pdf]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
El cántabru yê un [[dialeutu]] románicu evolucionáu direutamenti del [[lhatín]], con un dessarrollu que lleva a incluilu dientro&amp;#039;l diasistema lhingüísticu [[asturlhionés]] junta l&amp;#039;[[estremeñu]], el [[mirandés]], l&amp;#039;[[asturianu]] i el [[lhionés]]. Diversàs cuestionis talàs como&amp;#039;l sustratu, làs influyenciàs de astratu (zona de contautu cul [[euskera]] i fhuerti relhación cun territorius [[castillanu]]palrantis) la incorporación más temprana a la [[Corona de Castiella]] frenta otrus territorius del diasistema assina como la ubicación geográfica i política marginal dientro&amp;#039;l dominiu lingüísticu [[asturlhionés]], fhazin qu&amp;#039;el cántabru acquiera ciertàs diferenciàs i personalidá frenta làs otràs modalidais lhingüísticàs de dichu diasistema.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
En [[2009]] fhuei mencionáu nel lhivru roh.u de la [[Unesco]] sobri lhinguàs en peligru dientro&amp;#039;l troncu [[asturlhionés]], como un lhenguagi en peligru craru de dessapaición. L&amp;#039;[[aragonés]] fhuei calificáu de la mesma fhorma.&amp;lt;ref name=&amp;quot;unesco&amp;quot;&amp;gt;[http://www.unesco.org/culture/ich/index.php?pg=00206 Atlas Interactivo UNESCO de las Lenguas en Peligro en el Mundo], nel qu&amp;#039;el cántabru apaeç nomnáu dientro&amp;#039;l sistema asturlhionés.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Distrivución geográfica ==&lt;br /&gt;
Autualmenti el cántabru o montañés non goza dun usu mui estensu, consecuencia dun processu crecienti de castillanización. Na mayor parti de la su zona de estensión s&amp;#039;utiliza una fhavla de tránsitu ente&amp;#039;l [[castillanu]] i el cántabru más o menos pura o assemeyhada a aquél.&amp;lt;ref name=&amp;quot;Ealo&amp;quot;&amp;gt;Carlos Ealo López. [http://revistaalcuentros.iespana.es/n3/actualidad_asturleones.pdf Situación autual de làs fhavlàs de origin asturlhionés en Cantabria]: {{cita| [...]podemos afirmar que, siguiendo las predicciones hechas ya por Menéndez Pidal o Rodríguez Castellano, varios de los rasgos propios del dominio asturleonés están desapareciendo hoy en día en Cantabria, una comunidad que ofrece en muchos de sus municipios un latente estado diglósico entre las hablas montañesas y el castellano.}}&amp;lt;/ref&amp;gt; Ansí mesmu, ta práuticamenti dessapaeciíu de los grandis centrus urvanus a esceción de neofhavlantis i immigrantis de la Cantabria rural.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
En concretu se palra o palrava: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* En diversàs zonàs de [[Cantabria]], especialmenti na [[comarca de Saja-Nansa]] a l&amp;#039;ucidenti i áreàs interioris orientalis ([[valli&amp;#039;l Pas]] i [[Soba (Cantabria)|Soba]]).&lt;br /&gt;
* N&amp;#039;[[Principáu d&amp;#039;Asturiàs|Asturiàs]]: [[Peñamellera Alta]], [[Peñamellera Baxa]] i [[Ribadedeva]].&amp;lt;ref&amp;gt;El asturiano oriental. Boletín  Lletres Asturianes nº7 p44-56 [http://revistaalcuentros.iespana.es/n6/asturiano_oriental.pdf]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* En  [[Provincia de Burgus|Burgus]] ([[Castiella]]): [[Espinosa de los Monterus]], [[Merindá de Sotoscueva|Sotoscueva]] i [[Mena]], i antiguamenti en [[Valli de Sedanu (Burgus)|vallu de Sedanu]].&amp;lt;ref&amp;gt;Apuntes sobre el habla de la Merindad de Sotoscueva (Burgos). Léxico. Silvia González Goñi[http://sobrepenna.galeon.com/sotoscueva_lenguaje1.pdf]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;Apuntes sobre el habla de la Merindad de Sotoscueva. Fonética y morfosintaxis. Aparecido en la revista Alcuentros [http://revistaalcuentros.iespana.es/n5/sotoscueva.pdf]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* En [[Provincia de Viscaya|Viscaya]] ([[País Vascu]]): Nel estremu ucidental de [[Làs Encartaciones]]: [[Lanestosa]] i [[Carranza]], mui castillanizáu.&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;El habla montañesa o cántabra en la toponimia de las Encartaciones&amp;#039;&amp;#039;, Txomin Etxeberria Mirones. ISBN 84-88890-93-1.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Númeru de fhavlantis ==&lt;br /&gt;
Nun essistin datus acerca&amp;#039;l númeru de fhavlantis purus, pero s&amp;#039;alcuentràn en craru processude regressión, siendo, provavlementi, un porcentagi mui pequenhu.&amp;lt;ref name=&amp;quot;Ealo&amp;quot; /&amp;gt; Pesie a tou, todavía se puein alcôntrar palrantis patrimonialis n&amp;#039;algunus puntus, talus como na [[Comarca de los Vallis Passiegus]], [[Tudanca (Cantabria)|Tudanca]], [[Carmona]], [[Soba (Cantabria)|Soba]] i [[H.erreríàs]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Variantis ==&lt;br /&gt;
A grandis rasgus, podemus dizir qu&amp;#039;el cántabru presenta dos grandis dialeutus: l&amp;#039;ucidental - más cercanu a l&amp;#039;asturianu - i l&amp;#039;oriental - más arcaizanti no fonéticu. La divisoria ente ambas variantis la marcan el ríu [[Saja]] i el [[Pas]], ucidental i oriental respeutivamenti. Na cuenca del Besaya alcôntramus una frontera discontinua cun zonàs de fhavlas de tránsitu ente los dialeutus dún i dotru lhau.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
El cántabru se palra pueis, n&amp;#039;al minus cuatru variedais principalis: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[Cántabru ucidental]]: cun dos variedais diversàs, la norti, fhavlada nel orienti asturianu i nos municipius cántabrus lhindando cun [[Mapa lhingüísticu d&amp;#039;Asturiàs|Asturiàs]]; i la sur, fhavlada na comarca cántabra de [[Liébana]] i na [[montaña palentina]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[fhavla montañesa|Montañés]]: fhavláu na comarca de [[Saja-Nansa]] principalmenti. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[Passiegu]]: fhavláu nel [[Valli del Pas]] i al norti de [[Burgus]]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[Cántabru oriental]] (dessapaiciendo): goyíu na región d&amp;#039;[[Asón]], ta a l&amp;#039;igual qu&amp;#039;el passiegu sureñu amenaciáu pola influyencia de la lhingua culta.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Fhavlàs d&amp;#039;influyencia cantabriega:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zona d&amp;#039;antigua i fhonda raigamni cántabra, perdida nos últimus sieglus principalmenti pola modernización i l&amp;#039;acessu mayoritariu a la cultura &amp;#039;normalizada&amp;#039; - cuyu primer passu suel ser el despreciu polos carauteris regionalis -, n&amp;#039;especial na capital i làs costàs.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[Cántabru:Fhavlàs ucidentalis|Fhavlàs ucidentalis]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[Cántabru:Fhavlàs orientalis|Fhavlàs orientalis]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Notas y referencias ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;div class=&amp;quot;references-small&amp;quot; style=&amp;quot;-moz-column-count:2; column-count:2;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Bibliografía ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;div class=&amp;quot;reflist4&amp;quot; style=&amp;quot;height: 220px; overflow: auto; padding: 3px&amp;quot; &amp;gt; &lt;br /&gt;
1. Alcalde del Río, H. 1932, &amp;quot;Contribución al Léxico Montañés&amp;quot;, Revista de Santander,.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
2. Álvar López, M. 1995, Atlas lingüístico y etnográfico de Cantabria, Arco-Libros, Madrid.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
3. Álvarez, P. 198?, Lenguaje popular de Liébana, Alfar, Barcelona.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
4. Bartolomé Suárez, A. 1993, Aforismos, giros y decires en el habla montañesa, Universidad de Cantabria, Santander.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
5. Calderón Escalada, J. 1981, Lenguaje popular de la Merindad de Campoo, el autor, Santander.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
6. Cossío, J.M. 1927, &amp;quot;Apòrtación al Léxico Montañés&amp;quot;, Boletín de la Biblioteca Menéndez Pelayo, vol. IX.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
7. Díaz Quijano, J. 1930, &amp;quot;De lo vivo a lo pintado: el uco-uquismo&amp;quot;, Revista de Santander,.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
8. Diego Romero, R. 2002, Aportación al estudio del habla cántabra, Cantabria Tradicional, Torrelavega Cantabria.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
9. Echevarría Isusquiza, I. 2001, &amp;quot;El primer vocabulario montañés y otros vocabularios castellanos: Terreros y la dialectología en España en el siglo XVIII: la experiencia del léxico&amp;quot;, Boletín de la Real Academia Española, vol. 81, no. 282, pp. 53-150.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
10. Echevarría Isusquiza, I. 1998, El romance del Occidente de Vizcaya en su toponimia. Bosquejo histórico.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
11. Etxebarria Mirones, T. 2001, El habla montañesa o cántabra en la toponimia de Las Encartaciones, Beta, Bilbao.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
12. Etxebarria Mirones, T. (ed) 2000, El habla montañesa o cántabra en la toponimia de Cantabria, Bilbao : Ediciones Beta, 2000.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
13. Etxebarria Mirones, T. (ed) 2000, Toponimia y apellidos de origen prerromano en Las Encartaciones, Cantabria, Aiala y Las Merindades, Bilbao : Ediciones Beta, 2000. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
14. Etxebarria Mirones, T. 1999, &amp;quot;El habla montañesa o cántabra en la toponimia de Las Encartaciones&amp;quot;, L´ábrigu, vol. 4 - Tardíu.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
15. Fernández Acebo, V. 2002, &amp;quot;El topónimo cabarga: montes fortificados de la edad del bronce emparentados con -burg, -berg, -bury, -bris, -briga, etc., de amplia difusión europea, y con una modalidad etnoarquitectónica local aún vigente&amp;quot;, Altamira: Revista del Centro de Estudios Montañeses,, no. 60, pp. 163-172.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
16. Fernández Acebo, V. 1999, &amp;quot;Toponimia del alto río Miera (Cantabria) en el Catastro de Ensenada&amp;quot;, Altamira: Revista del Centro de Estudios Montañeses,, no. 55, pp. 149-176.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
17. Fernández Juncal, C. 2001, Variación léxica y variación social en el valle de Aras, La Página, Santa Cruz de Tenerife.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
18. Fernández Juncal, C. 2000, Neutro de materia y metafonía en el oriente de Cantabria, Universidad de Salamanca, Salamanca.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
19. Fernández Juncal, C. &amp;amp; Borrego Nieto, J. 2001, Variación léxica y variación social en el valle de Aras Carmen Fernández Juncal; prólogo de Julio Borrego Nieto, 1¯ edn, La Página Ediciones, Santa Cruz de Tenerife.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
20. Fernández Juncal, C. &amp;amp; Consejo Superior de Investigaciones Científicas 1998, Variación y prestigio estudio sociolingüístico en el oriente de Cantabria, Consejo Superior de Investigaciones Científicas, Madrid.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
21. García González, F. 1985, Algo más sobre el &amp;quot;neutro de materia&amp;quot;.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
22. García González, F. 1982, &amp;quot;La frontera del asturiano oriental&amp;quot;, Boletín de la Real Academia Española, vol. LXII, pp. 173-192.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
23. García González, F. 1978, &amp;quot;El leísmo en Santander&amp;quot;, Estudios ofrecidos Emilio Alarcos Llorach, vol. III, pp. 87-101.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
24. García González, F. 1977-1978, &amp;quot;José María de Pereda y el dialecto montañés&amp;quot;, Archivum, vol. XXVI-XXVIII, pp. 453-484.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
25. García González, F. 1972, &amp;quot;Sobre la aspiración en la provincia de Santander&amp;quot;, Publicaciones del Instituto de Etnografía y Folklore &amp;quot;Hoyos Sainz&amp;quot;, vol. IV, pp. 221-241.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
26. García González, F. &amp;amp; Universidad de Oviedo 1978, El dialecto cabuérnigo : (cuestiones de Gramática y vocabulario) : resumen de la tesis presentada... Universidad, Facultad de Filosofía y Letras, Servicio de Publicaciones, Oviedo.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
27. García Menéndez, J. 2000, Leísmo no personal y neutro de materia.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
28. García-Lomas, G.A. 1986, Los pasiegos : estudio crítico, etnográfico y pintoresco : años 1011 a 1960, Ediciones de Librería Estudio, Santander.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
29. García-Lomas, G.A. 1966, El lenguaje popular de la Cantabria montañesa : fonética, recopilación de voces, juegos, industrias populares, refranes y modismos, 2ª edn, Aldus Artes Gráficas, Santander.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
30. García-Lomas, G.A. 1965, &amp;quot;La hidronimia arcaica en la Cantabria montañesa&amp;quot;, Altamira: Revista del Centro de Estudios Montañeses,, pp. 293-319.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
31. García-Lomas, G.A. 1949, El lenguaje popular de las montañas de Santander.. S.N., Santander.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
32. García-Lomas, G.A. 1945, &amp;quot;Notas para el estudio de la toponimia montañesa&amp;quot;, Altamira: Revista del Centro de Estudios Montañeses,, pp. 63-78.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
33. García-Lomas, G.A. 1922, Estudio del dialecto popular montañés : fonética, etimologías y glosario de voces (apuntes para un libro), Nueva editorial, San Sebastián.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
34. Goldie, A. 1969, &amp;quot;Reflexiones sobre la toponimia de La montaña&amp;quot;, Publicaciones del Instituto de Etnografía y Folklore &amp;quot;Hoyos Sainz&amp;quot;, vol. I, pp. 157-165.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
35. González Campuzano, J. 1920, &amp;quot;Apuntes para un vocabulario montañés&amp;quot;, Boletín de la Biblioteca Menéndez Pelayo, vol. II, pp. 3-10.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
36. González del Valle, Máximo 1965, &amp;quot;Geografía e idioma en el Valle de Lamasón&amp;quot;, Publicaciones del Instituto de Etnografía y Folklore &amp;quot;Hoyos Sainz&amp;quot;, vol. I.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
37. González Iglesias, M.E. 1999, Palabras y dichos populares de Pechón y su entorno, Asociación Cultural Aramal, Pechón, Cantabria.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
38. González Rodríguez, A. (ed) 1999, Diccionario etimológico de la toponimia mayor de Cantabria, Santander : Librería Estudio, 1999.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
39. González Rodríguez, A., Ramírez Sádaba, J.L. &amp;amp; Universidad de Cantabria. Departamento de Ciencias Históricas 1994, Valdeolea : toponimia e historia, S.N., Santander.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
40. González Rodríguez, A. &amp;amp; Universidad de Cantabria. Departamento de Ciencias Históricas 1998, Diccionario de la toponimia de Cantabria : tesis doctoral, S.N., Santander.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
41. Gutiérrez Barreda, R. 2001, Introducción al habla lebaniega,, Torrelavega.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
42. Gutiérrez Delgado, José Antonio &amp;amp; Moreno Landeras, Á 1993, Toponimia de Valdeolea,, Reinosa.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
43. Gutiérrez Lozano, N. 1999, Diccionario &amp;quot;palabreru&amp;quot; campurriano, Cantabria Tradicional, Santander.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
44. Gutiérrez Pérez, M.V. 1992, La microtoponimia con posible valor económico de un municipio cántabro: Ribamontán al Monte.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
45. Holmquist, J.C. 1988, Language loyalty and linguistic variation a study in Spanish Cantabria, Foris Publications, Dordrecht etc.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
46. Huidobro, E.d. (ed) 1986, Palabras, giros y bellezas del lenguaje popular de la Montaña elevado por Pereda a la dignidad del lenguaje clásico español, Santander : Librería Estudio, 1986.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
47. Huidobro, E.d. 1907, Palabras, giros y bellezas del lenguaje popular de la montaña elevado por Pereda a la dignidad del lenguaje clásico español, La propaganda Católica, Santander.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
48. Ihitza Sainz, U. (ed) 1997, Apiyíos montañesis, Bilbau : Beitia, 1997.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
49. Lasén Pellón, María del Carmen 1982-1983, &amp;quot;El dialecto montañés de los escritores costumbristas&amp;quot;, Publicaciones del Instituto de Etnografía y Folklore &amp;quot;Hoyos Sainz&amp;quot;, vol. XI, pp. 9-79.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
50. Leal, A. 1979, &amp;quot;Toponimia cantábrica menor: &amp;quot;Haza&amp;quot;&amp;quot;, Via Domitia, vol. XXII, pp. 81-88.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
51. Leal, A. 1974, &amp;quot;Hacia un estudio etnolingüístico de la comunidad rural pasiega&amp;quot;, Publicaciones del Instituto de Etnografía y Folklore &amp;quot;Hoyos Sainz&amp;quot;, vol. VI.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
52. López Vaque, A. 1988, Vocabulario de Cantabria : Apuntes para un vocabulario general, S.N., Santander.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
53. López Vaqué, A. 1988, Del léxico castreño de ayer y hoy, fundación Ana María de la Lama y Salvarrey, Santander.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
54. Menéndez Pidal, R. 1954, &amp;quot;Pasiegos y vaqueiros: dos cuestiones de geografía lingüística&amp;quot;, Archivum, vol. IV.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
55. Menéndez Pidal, R. 1933, &amp;quot;Un inédito de Pereda. Observaciones sobre el lenguaje popular de La Montaña&amp;quot;, Boletín de la Biblioteca Menéndez Pelayo, vol. 25.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
56. Moral del Hoyo,Mª Carmen 2006, Diacronía en estudios lingüísticos sobre Cantabria: una nota de morfología.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
57. Múgica, P.d. 1892, Dialectos castellanos. Montañés, vizcaíno, aragonés, H. Kemke, Berlín.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
58. Orazi, V. 1993, Contribuciones al estudio comparativo del neutro de materia en las regiones cántabro-asturiana y sud-italiana.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
59. Pedro Munilla, M.d. 2004, Sobre el leísmo y el neutro de materia.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
60. Penny, R. 1984, &amp;quot;Esbozo de un Atlas de Santander&amp;quot;, Lingüística Española Actual, vol. VI, pp. 123-181.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
61. Penny, R. 1980, &amp;quot;El dialecto de &amp;quot;Peñas Arriba&amp;quot;&amp;quot;, Boletín de la Biblioteca Menéndez Pelayo,.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
62. Penny, R. 1978, Estudio estructural del habla de Tudanca, Max Niemeyer, Tübingen.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
63. Penny, R. 1970, El habla pasiega : ensayo de dialectología montañesa, Tamesis Books, London.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
64. Puebla Gutiérrez, J.I. 2005, Entonación en el valle de Pas (Cantabria): aproximación sociolingüística.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
65. Puebla Gutiérrez, J.I. 2004, &amp;quot;Entonación cántabra&amp;quot;, Altamira: Revista del Centro de Estudios Montañeses,, no. 66, pp. 237-262.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
66. Ramírez Sádaba, J.L. 1992, Liébana : toponimia e historia, Universidad de Cantabria, Aula de Etnografía : Museo de las Comarcas de Cantabria, Santander.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
67. Renero, V. 1947, &amp;quot;Formas dialectales y toponímicas de Cantabria&amp;quot;, Altamira: Revista del Centro de Estudios Montañeses, vol. I-III, pp. 109-255.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
68. Rodríguez Castellano, L. 1959, &amp;quot;Algunas precisiones sobre la metafonía en Santander y Asturias&amp;quot;, Archivum, vol. IX, pp. 236-247.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
69. Rodríguez Castellano, L. 1954, &amp;quot;Estado actual de la /h/ aspirada en la provincia de Santander&amp;quot;, Archivum, vol. VI, pp. 435-457.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
70. Rodríguez Castellano, L. 1946, &amp;quot;La aspiración de la H en el oriente de Asturias&amp;quot;, Instituto de Estudios Asturianos (Sección 5ª),.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
71. Romar, D., Bravo, M., González, M., Tejerina Lobo, I. &amp;amp; Universidad de Cantabria 1991, Tradición oral en la Cantabria rural, Valderredible y Liébana, Universidad de Cantabria, Santander.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
72. Ruiz de la Serna,Alberto &amp;amp; Fernández Palacios, F. 2005, &amp;quot;El topónimo La Iseca en el oriente de Cantabria y el occidente de Vizcaya&amp;quot;, Altamira: Revista del Centro de Estudios Montañeses,, no. 67, pp. 7-16.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
73. Ruiz Núñez, J.M. (ed) 1998, El léxico agrícola según el atlas de Cantabria, Alicante : Universidad de Alicante, 1998.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
74. Ruiz Núñez, J.M. 1998, &amp;quot;Homogeneidad del léxico agrícola en la Merindad de Campoo según el Atlas lingüístico y etnográfico de Cantabria&amp;quot;, Estudios de lingüística,, no. 12, pp. 283-298.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
75. Sainz Antonil, M. A. 1956, &amp;quot;Aportación a la topología del Valle de Soba&amp;quot;, Altamira: Revista del Centro de Estudios Montañeses,, pp. 245-257.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
76. Saiz Barrio, M.A. (ed) 1991, Léxico Cántabro, S.l. : Tantin, D.L. 1991.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
77. Sánchez Landeras, J.L. 2003, &amp;quot;Aproximación a la toponimia de Santander y de sus cuatro lugares: Cueto, Monte, Peñacastillo y San Román de la Llanilla&amp;quot;, Altamira: Revista del Centro de Estudios Montañeses,, no. 62, pp. 269-300.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
78. Sánchez-Llamosas, J.P. 1982, El habla de Castro, Irenea, Madrid.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
79. Sierra Pando, J. 1921, &amp;quot;Vocabulario santanderino&amp;quot;, Boletín de la Biblioteca Menéndez Pelayo, vol. III.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
80. Sojo y Lomba, Fermín de 1951, &amp;quot;Paseo toponímico por Cantabria&amp;quot;, Boletín de la Real Sociedad Geográfica, vol. LXXXVII, pp. 269-607.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
81. Sojo y Lomba, Fermín de 1950, &amp;quot;De Re Toponímica.&amp;quot;, Boletín de la Real Sociedad Geográfica, vol. LXXXVI, pp. 199-230.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
82. Sojo y Lomba, Fermín de 1947, &amp;quot;De Re Toponímica. Comunicaciones en Cantabria&amp;quot;, Boletín de la Real Sociedad Geográfica, vol. LXXXIII, pp. 7-71.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
83. Sordo Sotres, R. (ed) 2005, Contribución al conocimiento de la toponimia y la gramática autóctonas de Asturias, Cantabria y el noreste de León, Llanes : R. Sordo, 2005.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
84. Sordo Sotres, R. 1997, Notas gramaticales y toponimia no latina en Asturias, Cantabria, León y Palencia, el autor, Llanes.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
85. Spitzer, L. 1924, &amp;quot;Santanderino &amp;quot;asubiar&amp;quot; español &amp;quot;sobaco&amp;quot;, español &amp;quot;sobón&amp;quot;&amp;quot;, Revista de Filología Española, vol. XI, pp. 70-72.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
86. Spitzer, L. 1922, &amp;quot;Santander &amp;quot;borcil&amp;quot; &amp;quot;cubil&amp;quot;&amp;quot;, Revista de Filología Española, vol. IX, pp. 67.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
87. Tovar, A. &amp;amp; Universidad Internacional Menéndez Pelayo 1955, Cantabria prerromana : o lo que la lingüística nos enseña sobre los antiguos cantabros, Universidad Internacional Menendez Pelayo, Madrid.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
88. Trujeda Revuelta, M.A. 1977, &amp;quot;Lenguaje marinero en Suances&amp;quot;, Anales del Instituto de Estudios Marítimos &amp;quot;Juan de la Cosa&amp;quot;, vol. I, pp. 193-247.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
89. Vergara Martín, G. M. 1921, &amp;quot;Materiales para la formación de un vocabulario de palabras empleadas en Burgos y Santander&amp;quot; in Materiales para la formación de un vocabulario de palabras usadas en SegoviaMadrid. &lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Category:Cultura de Cantabria]]&lt;br /&gt;
[[Category:Asturlhionés]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Asturlhion%C3%A9s_oriental</id>
		<title>Asturlhionés oriental</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Asturlhion%C3%A9s_oriental"/>
				<updated>2009-12-06T21:35:26Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Esfecha la revisión 247 de Admin (alderique | contribuciones)&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;L&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;asturlhionés oriental&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (tamién &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;cántabru-estremeñu&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; , &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;lhionés oriental&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;cántabru&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; o &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;estremeñu&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, &amp;#039;&amp;#039;Extremaduran&amp;#039;&amp;#039; pa los lhingüistæs internacionalis) yê un dialeutu d&amp;#039;España - lhingua suel l.lamassi n&amp;#039;Internet, ya que làs fhavlàs son altoncis dialeutus -, classifhicáu bien dientru làs variedais asturlhionesàs junta l&amp;#039;asturianu-lhionés i al mirandés por organiçacionis internacionalis i nacionalis - grupu l.lamáu &amp;#039;&amp;#039;asturcántabru&amp;#039;&amp;#039; por dalgunus  (en juniendo los nomnis de los pueblus ástur i cántabru), &amp;#039;&amp;#039;lhionés&amp;#039;&amp;#039; por Menéndez Pidal (por referissi a làs fhavlàs de l&amp;#039;antigu Reinu de Lhión)-, i a vegaàs tamién como variedá dientro&amp;#039;l grupu castillanu antigu (o &amp;quot;cántabru-castellanu&amp;quot;), junta&amp;#039;l castellán i al ladinu o judéu-español, pesie a non ser oficial nàs comunidais ondi todavía se palra. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== El so origin ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Hestóricamenti paeç que perteneç al domiñu d&amp;#039;influyencia de los [[cántabrus]] sobri&amp;#039;l lhatín vulgar - dispués de la ocupación romana i visigoda -, fhechu que Menéndez Pidal ya recoyhió nel so díà al fhavlar de la separtación (dientro&amp;#039;l &amp;quot;dialeutu lhionés&amp;quot;) del &amp;quot;lhionés oriental&amp;quot;, devíu sigún él a la influyencia de làs fhavlàs de los pueblus ásturis i cántabrus antiguus - issu sí, él nun estudyó en profhundidá làs variedais más a l&amp;#039;esti d&amp;#039;Asturiàs, polo que nun sabemus ondi taríe&amp;#039;l lhímiti á la su classifhicación de làs palràs &amp;quot;lhionesàs&amp;quot;. Baxo ista perspeutiva, la variedá oriental asturianu-lhionesa (aspiración de la &amp;#039;&amp;#039;f&amp;#039;&amp;#039;- lhatina, terminación general en -&amp;#039;&amp;#039;u&amp;#039;&amp;#039;, neutru de materia en -&amp;#039;&amp;#039;u&amp;#039;&amp;#039;, etc.) taríe á medyu camín ente l&amp;#039;asturianu-lhionés i el cántabru-estremeñu, a l&amp;#039;igual que la fala d&amp;#039;entrambàsauguàs - i en cierta midida l&amp;#039;asturianu ucidental - taríe a medyu camín ente l&amp;#039;asturianu-lhionés i el gallegu oriental, como mistura de los antiguus pueblus ásturis y galaicus.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Image:nucleusispanicus.gif|left|thumb|400px|Los núcleus de población hispánicus ucidentalis enantis de la [[Reconquista]] i la zona de ñacencia del castillanu, sigún amuesran los datus lhingüísticus]] En definitiva, pa dexar de poner etiquetàs de &amp;quot;variedá de tránsitu&amp;quot; o &amp;quot;d&amp;#039;entremedyàs&amp;quot; a tolàs variedais emparentaàs pola compartición d&amp;#039;isoglossàs, puiríe dizissi ensín temor a equivocassi que na Cantabria autual confluin munchàs de làs isoglossàs de làs variedais que divàn imponessi nel so territoriu fhaz sieglus, na época de l&amp;#039;iniciu de la Reconquista: l&amp;#039;asturianu-lhionés por mé&amp;#039;l Reinu d&amp;#039;Asturiàs, lhuéu Asturlhionés ó de Lhión; i el castillanu por mé&amp;#039;l Condáu (lhuéu Reinu) de Castiella i, más tardi, de la España unifhicada. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Ensín embargu, dicha confluyencia nun supón una reyal subordinación lhingüística a los dialeutus vizinus; facilita, isso sí, el trabayhu a aquillus que quierin reduzir l&amp;#039;espeutru d&amp;#039;estudyu lhingüísticu a dos o tres variedais peninsularis, pero la hestoria i la lhingüística palràn por sí solàs: el cántabru fhuei un núcleu dialeutal lhatinu des del comienciu, como l&amp;#039;ástur. Lo que sí tien de dizissi tamién yê que los paecíus [[Filología:Comparancia morfológica|morfológicus]] i (especialmenti) [[Filología:Comparancia sintáutica|sintáuticus]]- pesie a làs diferenciàs [[Filología:Comparancia fonética|fonéticàs]]- cul asturianu-lhionés - son tan grandis que puei palrassi dun sugrupu iberu-romanci asturlhionés nel que taríe incluyíu el cántabru-estremeñu. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ¿Junidá de cántabru i  estremeñu? ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Image:ricunquistaest.gif|right|thumb|200px|La repoblación d&amp;#039;Estremadura polos reinus de Lhión i Castiella]]La primer vegada que s&amp;#039;estudyarun en profhundidá los dialeutus ucidentalis fhuei en 1906, cul lhavor &amp;lt;u&amp;gt;El dialecto leonés&amp;lt;/u&amp;gt; de [[Ramón Menéndez Pidal]], que trabayhó ya nun [[Domiñu lhionés sigún Menéndez Pidal|Mapa de l&amp;#039;ucidenti]] dalgu incompletu pel orienti. Naquel altoncis ya pudun marcassi ó cominciavàn los rasgus típicus que l&amp;#039;estudyosu identifhicó como propius de la influyencia de los cántabrus nel lhatín, en concretu l&amp;#039;aspiración de la f- lhatina nel asturianu oriental i más a l&amp;#039;esti, n&amp;#039;apuntando tamién rasgus lhingüísticus d&amp;#039;El Rebollar (pluralis -es, -en) pero ensin amosrar más datus.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Dispués distu, i tràs de làs épocàs fhoscàs pa làs [[lhinguàs d&amp;#039;España]], apaeçun de nuéu cula democracia estudyus dedicaus a làs variais regionalis, ya ensin pretensionis de junión ente variedais lhingüísticàs, toàs relacionaàs siempris namás culàs Comuniais Autónomàs respeutivàs. Assina por exemplu, mientris qu&amp;#039;el cántabru tien pujancia ca vezi mayor énte los jóvinis i la su afhiliación yê discutía avondo, non sabiendo si classifhicalu como lhionés, como independienti, o como castillán arcaicu i d&amp;#039;influyencia lhionesa, sobri l&amp;#039;estremeñu se palra dun &amp;quot;dialeutu históricu&amp;quot;, duna &amp;quot;[http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=ES lhingua]&amp;quot; que paeç surdir de la na, &amp;#039;&amp;#039;polos restus de variàs culturàs&amp;#039;&amp;#039;, nuna esplicación que paeçsi sobrimanera a la que dan dalgunus valencianus pa diferencia-la su variedá del catalán, acerca dun &amp;#039;&amp;#039;sustratu poblacional hestóricu&amp;#039;&amp;#039; moçáravi o prerromanu, de duldosa essistencia tràs la Reconquista, que havríe modifhicáu&amp;#039;l lhatín misteriosa e independientementi de la repoblación (eminentementi vertical) d&amp;#039;España, o en tou casu aceutándossi meràs &amp;#039;&amp;#039;influyenciàs castellanàs i lhionesàs&amp;#039;&amp;#039; añadíàs posteriormenti. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Nosotrus, más allá de los datus hestóricus que fhavlàn sólo de repoblación d&amp;#039;Estremadura por havitantis de Lhión i Castiella por igual, quisimus trabayhar -no possivli- ensin prejuicius i pusimus en práutica la [[navayha d&amp;#039;Occam]], en concluendo que des dun puntu de vista lhingüísticu el cántabru i l&amp;#039;estremeñu, tan aloñaus, sólu podíàn, bien fhormar una variedá en común, bien ser restus lhionesis castillanizaus. Altoncis tocó acercassi a la hipótesi final por mé&amp;#039;l rechaciu de làs teoríàs minus provavlis:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*&amp;#039;&amp;#039;Estremeñu i cántabru son distintus nel so origin&amp;#039;&amp;#039;. Pola [[Filología:Comparancia de l&amp;#039;asturlhionés|comparancia general de rasgus]], non mus paeç possivli mantener que dientro&amp;#039;l diasistema asturlhionés o dientro inclusu del castillanu puedàn ser dambàs variedais separtaàs, a falta de más datus antiguus qu&amp;#039;apueyin esta teoría güei tan estendía. &lt;br /&gt;
*&amp;#039;&amp;#039;Estremeñu i cántabru son paicíus porque son restus del &amp;quot;lhionés/asturianu auténticu&amp;quot;&amp;#039;&amp;#039;. Dau que los restus lhionesis dotrus lhugaris ya castillanizaus nun si castillanizarun d&amp;#039;igual fhorma que nestàs dos zonàs tan separtaàs i tan paicíàs no lhingüísticu, dévissi suponer - a falta de nuéu de pruevàs concluyentis en sintíu contrariu - que l&amp;#039;estremeñu tien un sustratu lhingüísticu mui importanti surdíu en Cantabria fhaz sieglus. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Image:cunacastillanu.jpg|left|thumb|440px|L&amp;#039;efeutu de la cuña del castillanu nàs demás variedais ibéricàs]]Polo tanto, la hipótesi que plantegamus, en prescindiendo de los escasus datus históricu-lhingüísticus que se caltienin, yê que la repoblación de la zona ucidental se fhizu pa fhaza&amp;#039;l sur i l&amp;#039;oesti en fhuyendu de l&amp;#039;arrempuji castillanu (la variedá de moda ya na época de Reconquista), i d&amp;#039;ehí que la estensión de làs zonàs lhingüísticàs ibéricàs vaigàn non estritamenti de norti a sur, sinon fhaza l&amp;#039;oesti o l&amp;#039;esti sigún la su posición al respeutivi&amp;#039;l castillanu.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Istu esplicaríe en buena midida los rasgus lhingüisticus de làs distintàs zonàs del sur assina como la su situación, i en concretu - nel casu que mos ocupa - la escasa presencia de rasgus asturianu-lhionesis más embaxo de Làs Arribes del Dueru, en Salamanca. Todavía ta ansí por demostrá-la relhación ó l&amp;#039;enlhaç históricu que juña làs fhavlàs dún i dotru lháu. Aún cuando nun pueda demostrassi fefhazientementi nenguna teoría al respeutivi, basti dizir qu&amp;#039;el valencianu i el catalán sedríen dambus variedais duna mesma idioma aún cuando nun se tuvieràn datus históricus que avalaràn la teoría de Reconquista i repoblación catalana de Valencia, i de la mesma fhorma deveríe suceder cul cántabru-estremeñu.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
A falta d&amp;#039;estudyus ambiciosus que manexin tolos datus hestóricus i lhingüísticus, vamus acercanus a làs possivlis rempuestàs que puiríen dassi nel casu d&amp;#039;havelus, sobri por qué se caltienin rasgus cántabrus nàs fhavlàs estremeñàs de l&amp;#039;antigu Reinu de Lhión:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
#Fhurun principalmenti cántabrus los que repoblarun l&amp;#039;Alta Estremadura lhionesa, quiciávis dende l&amp;#039;Asturiàs de Santillana, zona pertenecienti al reinu asturianu-lhionés, i d&amp;#039;ehí que s&amp;#039;impusieràn làs sus fhavlàs.&lt;br /&gt;
#Fhuerin repobladoris misturaus, fhavlantis de cántabru i lhionés des del Reinu de Lhión principalmenti, pero s&amp;#039;impusu la fhorma de palrar más cercana a la castillana (ya de moda), istu yê, la cántabra.&lt;br /&gt;
#Fhurun lhionesis i castillanus (cántabrus ente otrus) los repobladoris, pero anti la misturancia de fhavlàs s&amp;#039;impusu la fhorma de palrar &amp;#039;&amp;#039;intermedya&amp;#039;&amp;#039; ente castillanu i lhionés, la cántabra, dau l&amp;#039;estáu vacilanti del castillanu na Baxa Edá Medya i la falta ya de prestigiu del lhionés nessa época. Assina, cuantis más cerca de la zona de fhavla castillana más dévil yê la presencia de rasgus cántabrus - &amp;#039;&amp;#039;castúo&amp;#039;&amp;#039;, baxustremeñu -, i cuantis más cerca de làs zonàs lhionesàs más fhuertis son, como nel artustremeñu.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== El cántabru-estremeñu güei díà ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Làs estadísticàs que se manexàn sobri&amp;#039;l númeru de fhavlantis autualis son antiguàs i non mui fiavlis: nun dessisti interés pol momentu de fher estudyus desti tipu, dáu que primer de tou havríe qu&amp;#039;alcontrar nos palrantis una cierta cultura pa que distinguiessin la su fhorma de palrar de la estándar castillana, tinendo&amp;#039;n cônta qu&amp;#039;un estudyu a la vegá lhingüísticu i sociológicu taríe fhuera de tou proyeutu investigador viavli. Ensin embargu, yê bien sabíu que avondus vieyhus classifhican nàs encuestàs làs sus palràs regionalis como &amp;quot;[[dialeutu montañés|montañés]]&amp;quot; i &amp;quot;[[castúo]]&amp;quot; nàs sus respeutivàs comunidais, términus que fhazin referencia a tolàs fhavlàs de la región nel su conjuntu; difícilmenti, empero, puiríe sacassi dalguna conclusión desti fhechu. Possivlementi seyàn unus milis los mayoris que aún consirvàn rasgus dialeutalis que puein identifhicassi cul hestóricu dialeutu cántabru-estremeñu.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
El cántabru-estremeñu suel dividissi&amp;#039;n dos variedais principalis, separtaàs polos sus rasgus lhingüístivus i la su distancia geográfica: el [[cántabru]] i l&amp;#039;[[estremeñu]], enque làs variedais más arcaiçantis dún (passiegu) i d&amp;#039;otru (sirragatinu) - ailhaàs pol relievi montañosu carauterísticu dambàs - tienin quiciávis más en común ente sí que culàs sus vizinàs geográficàs.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== El cántabru ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Image:cantabru.gif|right|thumb|350px|El cántabru sigún estudyus lhingüístivus recientis]] El [[cántabru]], variedá más arcaica sintáuticamenti pero fonéticamenti assemeyhá al [[dialeutus i fhavlas hispánicus|castillanu]], pálrassi principalmenti en [[Cantabria]], n&amp;#039;al menus cuatru variedais principalis: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[Cántabru ucidental]]: cun dos variedais diversàs, la norti, fhavlada nel orienti asturianu i nos municipius cántabrus lhindando cun [[Mapa lhingüísticu d&amp;#039;Asturiàs|Asturiàs]]; i la sur, fhavlada na comarca cántabra de [[Liébana]] i na [[montaña palentina]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[fhavla montañesa|Montañés]]: fhavláu na comarca de [[Saja-Nansa]] principalmenti. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[Passiegu]]: fhavláu nel [[Valli del Pas]] i al norti de [[Burgus]]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[Cántabru oriental]] (dessapaiciendo): goyíu na región d&amp;#039;[[Asón]], ta a l&amp;#039;igual qu&amp;#039;el passiegu sureñu amenaciáu pola influyencia de la lhingua culta.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====Fhavlàs cantabriegàs====&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zona d&amp;#039;antigua i fhonda raigamni cántabra, perdida nos últimus sieglus principalmenti pola modernización i l&amp;#039;acessu mayoritariu a la cultura &amp;#039;normalizada&amp;#039; - cuyu primer passu suel ser el despreciu polos carauteris regionalis -, n&amp;#039;especial na capital i làs costàs.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[Cántabru:Fhavlàs ucidentalis|Fhavlàs ucidentalis]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[Cántabru:Fhavlàs orientalis|Fhavlàs orientalis]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== L&amp;#039;estremeñu ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Image:estremenu.gif|right|thumb|380px|L&amp;#039;estremeñu i las variedais d&amp;#039;influyencia estremeña]]L&amp;#039;estremeñu, más arcaizanti na fonética, se fhavla nàs [[El Reinu de Lhión enantis de la su juñión cul de Castiella|antiguàs]] Estremadura ([[provincia de Salamanca|Salamanca]]) i Tràssierra ([[provincia de Cáceris|Cáceris]]) lhionesas:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[Estremeñu sirragatinu]]: nas comarcàs salmantinàs d&amp;#039;[[El Rebollar]], metá sur de [[Cidá Rodrigu]], i nas comarcàs estremeñàs de [[Sierra de Gata]] i [[Las H.urdis]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[Estremeñu ucidental]]: nàs comarcàs de [[Guih.u de Santa Bárbara]], [[Valli d&amp;#039;Alagón]], [[Riberus de Taju-Alagón]] i [[Riberus de Taju-Almonti]];&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[Estremeñu oriental]] (dessapaiciendo): en Salamanca na comarca de [[Béjar-Sierra de Francia]], y n&amp;#039;Estremadura en poblacionis del [[Valli de Jerti]], [[Valli d&amp;#039;Ambroç]], [[Monfragüi]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[Estremeñu meridyunal]] na comarca de [[Las Villuercas-Guadalupi]]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====Fhavlàs estremeñàs====&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zonàs de &amp;#039;&amp;#039;fhavlàs de tránsitu estremeñàs&amp;#039;&amp;#039;, tal i como son definíàs nos manualis de dialeutología hispánica. Puein distinguissi dos zonàs principalis:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
a) Zona de tránsitu castillanu-estremeñu: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[Medyu estremeñu]]&lt;br /&gt;
* [[Baxu estremeñu]], fhasta&amp;#039;l centru de Huelva.&lt;br /&gt;
**[[Barranqueñu]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
b) Zona de [[fhavla castillana cun influyenciàs estremeñàs]], a l&amp;#039;esti d&amp;#039;Estremadura, de norti a sur fhasta Sevilla i bien entráu Córdoba.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Asturlhion%C3%A9s</id>
		<title>Asturlhionés</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Asturlhion%C3%A9s"/>
				<updated>2009-12-06T20:41:08Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Image:ucidenti2.gif|right|thumb|400px|Làs variedais cántabru-estremeñàs i asturianu-lhionesàs i la su influyencia nel castillanu ucidental]] &lt;br /&gt;
Cun &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;asturlhionés&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; vamus referinus n&amp;#039;Asturleones.org al tamién nomnáu recientementi &amp;#039;&amp;#039;asturcántabru&amp;#039;&amp;#039;, yê dizir, al grupu fhormáu pol [[asturlhionés ucidental]] (o [[asturianu]]-[[lhionés]]) i l&amp;#039;[[asturlhionés oriental]] (ó [[cántabru]]-[[estremeñu]]). Yê polo tanto el dominiu lhingüísticu que s&amp;#039;alcuntra ente&amp;#039;l gallegupertués i el castillanu. Lhingüísticamenti s&amp;#039;encuaira dientro&amp;#039;l grupo Iberu-Ucidental, i surdi de la peculiar evolución que sufrió&amp;#039;l lhatín enos reinus de [[Reinu d&amp;#039;Asturiàs|Asturiàs]] i [[Reinu de Lhión|Lhión]]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Esti grupu ya fhuei estudiáu como unidá des de los inicius de l&amp;#039;estudyu lhingüísticu del &amp;quot;dialeutu lhionés&amp;quot;, pero cul passar de los tiempus limitárunsi más a làs variedais del grupu ástur, mui complexàs i diferentis de làs orientalis, más esparzíàs i assemeyhaàs al castellán i polo tanto de menor interés pa los lhingüistàs.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Estàs últimàs fhurun dexaàs como variedais de tránsitu cul castellanu a comiencius de la democracia, h.asta los intentus de recuperalus de nuéu como variedais dialeutalis independientis por parti d&amp;#039;associacionis i grupus de defhensa de las variedais regionalis de Cantabria i Estremadura.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Güei úsansi làs palhavràs &amp;#039;asturianu&amp;#039;, &amp;#039;lhionés&amp;#039;, &amp;#039;asturianu-lhionés&amp;#039;, &amp;#039;mirandés&amp;#039;, &amp;#039;asturlhionés&amp;#039; ó &amp;#039;ástur&amp;#039; munchàs vegaàs como sinónimàs, anque poco a poco van esclareciéndossi cuála diz qué cosa.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
N&amp;#039;Asturleones.org, istus son los conceutus que van emplegassi siempres qu&amp;#039;haiga dulda:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Asturlhionés&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (ó &amp;#039;&amp;#039;asturcántabru&amp;#039;&amp;#039;): consideráu unitariu pur dalgunus i símplimente paicíu por dotrus, esti nomni refiersi al subgrupu romanci lhatinu fhormáu polàs variedais &amp;#039;&amp;#039;ástur&amp;#039;&amp;#039; i &amp;#039;&amp;#039;cántabru-estremeña&amp;#039;&amp;#039;.&lt;br /&gt;
:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;A)&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; [[Asturlhionés ucidental]] o ástur: variedá romanci de l&amp;#039;asturlhionés, derivada de la influyencia de los [[ásturis]] sobre&amp;#039;l lhatín vulgar&lt;br /&gt;
::&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;A.I)&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; [[Asturianu-lhionés]]: dialeutu de l&amp;#039;ástur, fhavláu n&amp;#039;Asturiàs i na región histórica de [[Pais Lhionés|Lhión]] principalmente. &lt;br /&gt;
:::&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;A.I.a)&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; [[Asturianu]]: asturianu-lhionés d&amp;#039;Asturias&lt;br /&gt;
:::&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;A.I.b)&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; [[Lhionés]]: asturianu-lhionés del País Lhionés (Lhión, Zamora, Salamanca)&lt;br /&gt;
::&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;A.II)&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; [[Mirandés]]: dialeutu de l&amp;#039;ástur, fhavláu en Miranda&amp;#039;l Dueru, mui assemeyháu al senabrés o asturianu-lhionés ocidental meridyunal.&lt;br /&gt;
:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;B)&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Asturlhionés oriental&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ó [[Cántabru-estremeñu]]: variedá romanci de l&amp;#039;asturlhionés, deriváu de la influyencia de los [[cántabrus]] sobre&amp;#039;l lhatín vulgar&lt;br /&gt;
::&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;B.I)&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; [[Cántabru]]: cántabru-estremeñu de Cantabria&lt;br /&gt;
::&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;B.II)&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; [[Estremeñu]]: cántabru-estremeñu d&amp;#039;Estremadura&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Bienvenida</id>
		<title>Bienvenida</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Bienvenida"/>
				<updated>2009-12-06T18:13:56Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Bienvenida treslladáu a Asturlhionés unifhicáu:Sobre&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Asturleones.org&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; yê un proyeutu pa escrivir comunitariamente un compendiu de conocencia lhivri nàs variedais asturlhionesàs i dotrus dialutus i lhinguàs minoriçaus relhacionaus cul diasistema asturlhionés. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Escomencipiáu por Carlos Quiles l&amp;#039;ún de mayu de 2004 como página de noticiàs n&amp;#039;[[estremeñu]], palra d&amp;#039;El Rebollar i [[xalimegu]] (&amp;#039;&amp;#039;a fala&amp;#039;&amp;#039;). Tràs dun curtiu períodu inicióssi un intentu d&amp;#039;acercamientua làs variedais que Menéndez Pidal classifhicó como &amp;quot;lhionés&amp;quot;, creyándossi assina l&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;asturlhionés unifhicáu&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ([http://www.iventia.com/destacaus/descargues/propuosta.pdf primer versión]), proyeutu que, amás de ser dalgu utópicu pola situación política i alministrativa autual, era poco estéticu i quiciávis demasiáu incorreutu, dáu&amp;#039;l gran acercamientu que fhizimus a l&amp;#039;asturianu-lhionés ocidental (ya de por sí mui diferenciáu sigún làs fhavlas) i a l&amp;#039;olvíu de los rasgus mayoritarius asturianu central i el cántabru-estremeñu o &amp;quot;lhionés oriental&amp;quot;; assina, el nuéu proyeutu, ya aceutáu como intentu seriu, trata desfhazer essus fallus. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
La nueva versión n&amp;#039;asturlhionés escominció oficialmente l&amp;#039;ún de diziembri de 2009. Tol testu i imáginis tan lhiveràs baxo diversàs lhicenciàs lhivris como làs Creative Commons o la GNU FDL. Làs contrivucionis permanecin como propiedá de los sos creadoris i editoris, mientres que làs nuesràs lhicenciàs asseguràn el carauter de lhivri distrivución i reprodución de los artículus. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Repari ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
:- Editar un artículu pa agrega-làs tus conocenciàs sobro cualquier tema yê fácil cul nuéu portal asturleonés.org.&lt;br /&gt;
:- Esti proyeutu intenta confecionar un compendiu del saber de caltiníu lhivri. A diferencia de la Wikipedia, a asturleonés.org puen unviassi artículus d&amp;#039;opinión i ensayus acerca de múltiplis temàs relhacionaus cul tema general de la wiki. Ensin embargu, en general solo cabin ideyas relhacionaàs cul nuesru [[Help:FAQ Lhinguàs|cunceutu lhingüísticu]].&lt;br /&gt;
:- Yê perimportanti respeta-los drechus d&amp;#039;autor o copyright dotràs páginàs. Nu incluyàs equí el so caltiníu, porque yê un autu delitivu que puei trayer complicacionis pal nuesru ojetivu.&lt;br /&gt;
:- Tampoco se permiti ençarrar baxo copyright n&amp;#039;otra web lo qu&amp;#039;equí s&amp;#039;escrivi lhivrimente.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Filolog%C3%ADa:Propuesta_ortogr%C3%A1fica:Introduci%C3%B3n</id>
		<title>Filología:Propuesta ortográfica:Introdución</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Filolog%C3%ADa:Propuesta_ortogr%C3%A1fica:Introduci%C3%B3n"/>
				<updated>2009-12-06T17:48:41Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{Propuesta}}&lt;br /&gt;
La situación lhingüística nel ucidenti español (i ena región de Tràs-los-Montes, en Pertual) yê&lt;br /&gt;
hívrida. El vehículu general de comunicación nesta zona yê des de fhaz sieglus la lhingua&lt;br /&gt;
española (o la pertuesa), nun solo pa la espressión escrita, sinón tamién pa la oral, provocando en&lt;br /&gt;
tol antigu dominiu asturlhionés una mistura idiomática ensín comparancia cul restu de los&lt;br /&gt;
antiguus dialeutus lhatinus de la Península Ibérica. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Estàs heterogéneàs fhavlàs asturlhionesàs, pola su dispersión, fhurun incapazis nel lhargor de los sieglus d’algamar un modelu únicu normativu na escritura, i nenguna variedá fhuei capaz fhasta güei d’imponer un prestigiu i una pujancia indispensavlis pa absorve-làs otràs, provlema agraváu pol ailhamientu social, físicu i políticu de làs fhavlàs desti origin.  Dende la Edá Medya fhuei, dempués del lhatín, el castillanu el que sirvió de vehículu unitariu ente tantàs variedais, i dió lhugar a numerosàs palràs en parti influyíàs i en parti emparentaàs culàs variedais vizinàs. Assina, l’asturianu-lhionés ucidental asseméyhassi avondo al galaicu- pertués (el mirandés más al pertués) i el cántabru-estremeñu al castillanu.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Inclusu sobre làs fhavlàs d’Asturiàs - de làs que havitualmente se diz que convivin dos sistemàs&lt;br /&gt;
lhingüísticus estrañus ente sí pero mui afinis pola pertenencia al mesmu grupu de dialeutus&lt;br /&gt;
lhatinus (los l.lamaus iberu-ucidentalis) - tamién suel fhavlassi de “variedá lhocal de l’español,&lt;br /&gt;
válida solo pa relhacionis de curtiu alcanci, ‘pa andar per casa’. Carecin polo tanto los diversus dialeutus de rasgus diferencialis suficientis en cantidá i calidá pa estavlecer cun ellus una modalidá románica totalmenti&lt;br /&gt;
autónoma respeutu de l’español. La mayoría de los fhalantis ingenuus i non demasiáu cultivaus&lt;br /&gt;
passa, cun mínimus matizis y ensín nengún esfhuerciu, duna espressión asturiana más o menus&lt;br /&gt;
castellanizada a otru registru español nel que perduren rasgus asturianus”&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:9px;color:gray;&amp;quot;&amp;gt;1&amp;lt;/span&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Énte esta situación,&lt;br /&gt;
agravada más aún nel restu del dominiu, nun puei concibissi una verdadera normalización&lt;br /&gt;
lhingüística centrada -como fhasta agora- enos lhímitis alministrativus de làs diversàs&lt;br /&gt;
Comunidais Autónomàs, anque seyàn los d’Asturiàs, nin munchu menus a un determináu grupu&lt;br /&gt;
de palràs qu’algamun un determináu prestigiu pola cantidá de fhavlantis, como yê’l casu de&lt;br /&gt;
l’asturianu central, basi de l’estándar lhiterariu más essitosu enjamás creáu n’asturlhionés.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
En definitiva, si se quier que cuayhi una normalización lhingüística verdaderamente asturlhionesa s’han tener en cuônta tolos fenómenus lhingüísticus generalis&lt;br /&gt;
conocíus, que güei ya lo son avondo, i, polo que se sabi, en nengún casu homogéneus. Isto&lt;br /&gt;
nun va implicar que l’asturianu (i más concretamente la norma afhitada pola A.Ll.A) nun&lt;br /&gt;
vaiga poder usassi enos escritus esclusivamente asturianus (na poesía, na toponimia, na radiu asturiana), sinón&lt;br /&gt;
que supón una normalización pénte una situación de división incomprensivli, de xeitu que tol&lt;br /&gt;
dominiu pueda comunicassi medyanti la lhingua (ojetivu principal de la mesma), manteniendo&lt;br /&gt;
los rasgus propius de ca dialeutu, pero conociendo nel camín los rasgus de làs demás variedais,&lt;br /&gt;
riqueza educativa impossivli cul actual sistema d’atención namái a los lhímitis alministrativus (i al castellanu normativu) na&lt;br /&gt;
ensenhancia, en vezi d’a los lhingüísticus.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
El modelu a seguir qu’equí pretendemus nun yê como’l de nenguna otra lhingua ibérica. La&lt;br /&gt;
situación del galaicupertués i del catalán yê de reconocencia histórica - dambus cun creación&lt;br /&gt;
lhiteraria enantes de l’usu general del castillanu enos respeutivus territorius, el pertués amás cun&lt;br /&gt;
un Estáu que respalda la su lhingua - i de pujancia i resistencia énte&lt;br /&gt;
l’empuji de la norma común española nel passáu. Dotramiente, la de fhavla aragonesa yê una&lt;br /&gt;
comunidá güei mui lhimitada, siendo’l provlema al que s’enfrenta, más que la normalización&lt;br /&gt;
duna idioma, el de lhograr l’atención del restu de la su comunidá alministrativa pola defhensa&lt;br /&gt;
duna variedá lhingüística histórica. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
L’asturlhionés, pol contrariu, yê una lhingua esparzida pelos&lt;br /&gt;
más estremaus territorius cun fenómenus fonéticus diversus i sentimientus alcuentraus al&lt;br /&gt;
respeutivi dunàs variedais diferentis (en mayor o menor medida) de l’español y&lt;br /&gt;
mui distintàs ente sí, pero en cualquier casu cun fhavlantis desseosus d’afhitar una manera de&lt;br /&gt;
proteger el patrimoniu cultural tan inmensu que supón, ensín sacrificar tampoco la su&lt;br /&gt;
variedá lhocal o regional.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
L’exemplu de la normalización de l’A.Ll.A. yê la prueva del desseu tan intensu que fhaz de la comunidá alministrativa más variada no lhingüístico del territoriu asturlhionés, Asturiàs, la única que sigui una norma, aun siendo ésta duna variedá concreta  - i non una mistura ente variàs, como aconseyhàn làs múltiplis diferenciàs. Làs ‘lhinguàs’ afhitaàs fhasta’l momentu (‘asturianu’, ‘cantabriegu’, ‘llionés’, ‘mirandés’, ‘estremeñu’,...) nun son talàs, sinón espressionis dun mesmu dialeutu históricu lhatinu más o menus castellanizáu (ó portuguesizáu), dividíu i escondíu nel olvíu rural i domésticu, i agora eleváu a l’ámbitu políticu cun mayor o menor fortuna. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Nenguna variedá por sí sola tien nin tendrá nunca entidá suficienti pa ser considerada lhingua, haiga o non “oficialidá” -nel grau que seya- enàs distintàs alministracionis. Nun yê sinón en juñendo los retaçus hestóricus que s’ha lhogra-la verdadera lhingua que s’escuendi tres duna fachada de “dialeutus castellanus”. La situación del gallegu (que yê provavlementi ún de los factoris políticus causantis de la confusión na Península ente territoriu alministrativu - territoriu lhingüísticu) yê especial, pola dificultá d’afhitar una norma común&lt;br /&gt;
cul pertués agora qu’ésti yê consideráu la lhingua estándar. Tous puedin ver que dambus nun son sinón&lt;br /&gt;
variedais duna mesma lhingua, pero la realidá política impón una solución que nun yê viavli pa&lt;br /&gt;
làs otràs variedais peninsularis (como’l ‘valencianu’, el ‘balear’ o el ‘mirandés’ por poner&lt;br /&gt;
dellus eixemplus).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
L’asturlheonés yê ensín dulda la lhingua peninsular cun mayoris perspeutivàs de dessarrollu&lt;br /&gt;
pa fhazia’l fhuturu, cun una comunidá de fhavlantis activus i passivus possivli de más de 3,5&lt;br /&gt;
millonis (ensín conta-los emigraus, avondo numerosus de làs regionis asturlhionesàs) cula&lt;br /&gt;
suma de làs regionis o aún se fhavla. Los fhavlantis activus provavlementi ñon puedàn&lt;br /&gt;
contassi en munchu más de 600.000, siendo alredor medyu millón d’Asturiàs, diez mil de&lt;br /&gt;
Miranda i el restu de los vieyhus de la Cantabria i la Palencia montañesàs, Lhión, Zamora,&lt;br /&gt;
[[Provincia de Salamanca|Salamanca]] i [[Provincia de Caçris|Caçris]], provinciàs ondi sólo la población de cierta edá lu palra cun havitualidá, i&lt;br /&gt;
en toàs partis más o minus misturáu cul castillanu o el galaicu-pertués), cun una actitú&lt;br /&gt;
moderna de cierta comprensión i aceutación social i en menor medida istitucional del fhechu&lt;br /&gt;
lhingüísticu diferenciáu i dessapartáu del campu políticu tantu n’Asturiàs como en Pertual -&lt;br /&gt;
pesie a la falta d’apueyu a la oficialidá, isso yê otru provlema-, amás duna situación económica&lt;br /&gt;
favoravli a una implantación de l’asturlhionés enos medyus de comunicación de massàs. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
El bilhingüísmu yê güei por fin entendíu pola mayoría de personàs cultàs como un factor&lt;br /&gt;
enriquecedor i conservador del patrimoniu cultural propiu, amás duna fhorma bien simpli de&lt;br /&gt;
comprende-làs otràs variedais lhingüísticàs cercanàs, cula facilidá que isso lleva segu pal&lt;br /&gt;
deprendizagi d’otràs lhinguàs, non sólo d’origin lhatinu, sinón indoeuropéu en general.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Referenciàs ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
#&amp;#039;&amp;#039;Las Hablas Asturianas&amp;#039;&amp;#039;, por Josefina Martínez Álvarez. &amp;lt;u&amp;gt;Manual de Dialectología Hispánica&amp;lt;/u&amp;gt;, Manuel Alvar. Ariel&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Category:Ortografía]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Filolog%C3%ADa:Propuesta_ortogr%C3%A1fica:Autoris</id>
		<title>Filología:Propuesta ortográfica:Autoris</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iventia.com/asturlhiones/index.php?title=Filolog%C3%ADa:Propuesta_ortogr%C3%A1fica:Autoris"/>
				<updated>2009-12-05T22:40:13Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Admin: Páxina creada con &amp;#039;{{Propuesta}} == Autoris ==  Carlos Quiles Casas  == Lhicencia ==  {{by-3.0}}   == Bibliografía ==&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{Propuesta}}&lt;br /&gt;
== Autoris ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[User:admin|Carlos Quiles Casas]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Lhicencia ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{by-3.0}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Bibliografía ==&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>	</entry>

	</feed>